Зарубежные страны. Германия. Берлин

Германия яна мағлубиятга учради ва уни юзлаб миллиардлар тўлашга мажбур қилишди

1142
(Янгиланган 21:47 20.05.2020)
Наполеон Бонапарт қурол кучи билан эришолмаган нарсага, Эммануэль Макрон дипломатия ва сиёсий шантаж орқали эришди, дея ёзади РИА Новости колумнисти.

Наполеон Бонапарт қурол кучи билан эришолмаган нарсага, Эммануэль Макрон дипломатия ва сиёсий шантаж орқали эришди: энди Евроиттифоқ пулларини Париж бошқаради, немис солиқ тўловчилари эса француз қарзларини ва ижтимоий дастурларини тўлайдилар. Эммануэлӣ Макроннинг "коронабонд"лар масаласида Ангела Меркелӣ устидан ғалаба қозониши Германия ва ҳозирча ҳеч бўлмаса тузикроқ бюджет сиёсатини сақлаб қолган Европанинг озчилик мамлакатлари учун Биринчи Жаҳон уруши каби оқибатларга олиб келиши мумкин.

Франция байроғи Бранденбург дарвозаси устидан ҳилпираб турмаган бўлса-да, Германия ҳақиқатан ҳам Франция ва унинг иттифоқчиларига шундай товон пулларини тўлайдики, вазият ҳақиқий урушдаги мағлубиятга ўхшатади. Бироқ, Европалик сиёсатчиларга ҳурмат бажо келтириш керак: омма олдида ҳаммаси теккис ва олижаноб кўринади. Коронавирусга қарши кураш баҳонасида, Ангела Меркелӣ (кўп йиллик қаттиқ қаршиликлардан кейин) "коронабонд" деб номланган - қарз мажбуриятларини чиқаришга рози бўлди, бу мажбуриятларни умуман Европа Иттифоқи (аслида Германия ва иқтисодиёти барқарорроқ бўлган бошқа давлатлар) ўз зиммасига олади, лекин маблағларни Франция, Италия, Испания ва боюджет интизоми бўйича ўзига ҳос тасаввурларга эга бошқа давлатлар сарфлашади. "Коронабонд"нинг биринчи транши ҳажми 500 миллиард еврони ташкил этади. ВВС таъкидлаганидек, "Франция президенти Эммануэлӣ Макрон ва Германия канцлери Ангела Меркелӣ маблағлар грант шаклида тақдим қилиниши ҳақида келишиб олдилар".

Бюрократик атамаларни бежиз иқтисодий амалиётга таржима қиладиган бўлсак, бу қуйидагича ўқилади: немислар, голландлар, шведлар ва австрияликлар қарз олиб, бу қарзларни ўзлари тўлайдилар, пуллар эса "темир Ангела"нинг қаршилигини муваффақиятли синдирган "Европа жануби" мамлакатларига беғараз ёрдам сифатида кетади, эҳтимол айнан бу пулни тақдим қилинмаслиги (ва беғараз!) Еврозонаси йўқ бўлиб кетиши хавфи билан Меркелни рози бўлишга мажбурланганлиги эҳтимолдан ҳоли эмас. Германия канцлери таслим бўлганидан кейинла ушбу 500 миллиард евро "евро зонаси бирлашиши учун керак " бўлган ўзига хос қадам (эҳтимол биринчи қадам) деб Эммануэль Макрон эълон қилганида айнан шу таҳдидга ишора қилганини истисно қилиб бўлмайди.

Назарий жиҳатдан қарз Европа Иттифоқининг қўшма бюджети томонидан тўланади. Аммо муаммо шундаки, биринчидан, бу бюджетни Европа Иттифоқи давлатларининг ўзлари тўлдирадилар, шу билан бирга улар тенг нисбатда тўлдирилмайди, иккинчидан, агар коронавирус баҳонасида Макрон ва унинг иттифоқчилари илгари бардошли Меркелни умумевропа қарз мажбуриятларини чиқариш каби бу қадар нозик масалада "енгишга" муваффақ бўлишган бўлса, унда Франция, Италия, Испания ва "Европа жануби"нинг бошқа давлатларини ушбу бюджетга камроқ ҳақ тўлаши, Германия, Австрия, Дания, Голландия эса - анча кўпроқ тўлашига ундаши бамисоли элементар сиёсий операция.

Немис бизнеси, сиёсатчилари ва электоратнинг муҳим қисми учун принципиал масалада таслим бўлганидан кейин пайдо бўладиган улкан жанжални олдини олиб, Германия канцлери дарҳол Франция президентининг ғалабали маърузаларига муҳим тушунтиришларни беришга шошилди.

Унинг таъкидлашича, "коронобонд" бу бир марталик восита, чунки Евроиттифоқ мисли кўрилмаган инқирозга дуч келмоқда. Британиянинг The Guardian газетаси ўқувчиларнинг эътиборини қуйидагича тортади: Берлиннинг расмий позицияси қабул қилинган дастурнинг "чекланган сақлаш муддати" ни назарда тутади, бу ўз навбатида, ҳеч бўлмаганда назарий жиҳатдан, немис пулларини француз нафақаҳўрларига тарқатилишига қарши бўлганларни тинчлантириши керак. Муаммо шундаки, бу ваъдалар бировни тинчлантириши қийин.

Европарламентда аллақачон 2 триллион еврога (ҳозирда кўзда тутилаётган 500 миллиард эмас) тенг "иқтисодиётни рағбатлантириш" тўпламини  ташкил этиш тўғрисидаги талаблар тарқатилмоқда, бу Германия ва Европа Иттифоқининг анча-мунча барқарор давлатлари зиммасига яқиндагина ҳеч ким энг даҳшатли тушида ҳам тасаввур қила олмаган қўшимча қарзларни тўлаш вазифаси қўйилади. Бундан ташқари, Италия Бош вазири ўз твиттерида 500 миллиардлик "грантлар" "биринчи қадам" эканлигини ёзди. Демак, эҳтимол Макрон ва унинг бир ҳил вазиятдаги иттифоқдошлари Германияни соғишда давом этадилар.

Немис пулларини сақлаб қолишнинг сўнгги парадоксал умиди сифатида Австрия канцлери Курцнинг норасмий раҳбарлиги остида Австрия, Дания, Голландия ва Швеция иттифоқи чиқмоқда.

Euronews адолат билан Европа Иттифоқи барча давлатларининг "коронабонд" бўйича розилиги кераклигини таъкидлайди, бундай розилик эса йўқ: "Себастьан Курц Дания, Нидерландия ва Швеция етакчилари билан ушбу (Макрон ва Меркелнинг "коронабондлар" бўйича-таҳр.) таклиф тўғрисида гаплашганини ва уларнинг позицияси ўзгаришсиз қолганини Твиттерда эълон қилиб, бўлажак музокаралар қийин ўтишига ишора қилди. "Биз энг кўп зарар кўрган давлатларга кредит бериш орқали ёрдам беришга тайёрмиз", - дея қўшимча қилди у.

Бироқ, Франция ёки Италия бюджетидаги тешикларни қоплаш истиқболидан норози бўлган барча мамлакатлар амалда вето ҳуқуқига эга бўлишларига қарамай, ушбу жасур "тўртлик" гуруҳи узоқ вақт давомида Европа Иттифоқи, Париж, Берлин ва Европа комиссиясининг қўшма босимига қарши туришлари эҳтимоли паст. Евро ҳудудига аъзо бўлишдан зарар кўрган ва иқтисодиёти Европа ички бозорида Германия иқтисодиёти билан рақобатлаша олмайдиган мамлакатлар вакиллари учун коронавирус эпидемияси Берлин ва унинг иттифоқчиларини Евро зонаси келтирган қўшимча даромадларнинг бир қисмини бўлишишга даъво қилиш учун сўнгги имкониятдир. Бошқа томондан, Германия, Нидерландия ёки Австриядаги сайловчилари уларнинг ҳисобига маблағларни бу тарзда тақсимланишига асосли эътироз билдиришлари мумкин. Агар Ангела Меркелда евро ҳудудини сақлаб қолиш учун икки триллион евро сарфлаш кераклигига ишонч ҳосил бўлиб, ва охир оқибат бу пулларни Германия бюджети томонидан тўланиши керак бўлган тақдирда, у ҳолда ўз фуқаролари Меркелни тўхтата олмайдилар. Аммо келгуси сайловда ушбу сайловчилар ўзларининг миллий манфаатларини қаттиқ ҳимоя қиладиган сиёсатчиларга муҳтож эканликларини ҳал қилишлари мумкин. "Коронавирусни қарзлар билан даволаш"нинг ёмон таъсири сифатида кўплаб Европа мамлакатларида тизимга қарши популизмнинг кескин ўсиши бўлиб чиқса ажабланмаса бўлади.

Агар рўй берса ҳам, бунда одатдагидек "ижтимоий тармоқлардаги рус троллари" ёки (ҳозирги модага мувофиқ) "Хитой тарғиботининг уринишлари" айбдор бўлади. Аммо Европа Иттифоқи учун сиёсий хавфларнинг янги тўлқинини яратишда ҳақиқий айбдорлар - бу йўлни танлаган Европа етакчиларининг ўзлари.

Манба: РИА Новости.

1142

Жаҳон энергетикасида хаос бошланмоқда

298
(Янгиланган 15:37 06.07.2020)
Жаҳон энергетикасининг бошланган трансформацияси энергия манбаларининг “турлари ичидаги” ва “турлараро” кескин кураш билан бирга келмоқда: энергиянинг янги манбалари эскилари билан рақобатлашмоқда.

Александр Собко. Жаҳон энергетикасининг бошланган трансформацияси энергия манбаларининг “турлари ичидаги” ва “турлараро” кескин кураш билан бирга келмоқда: энергиянинг янги манбалари эскилари билан рақобатлашмоқда.

Ўз навбатида, “кетаётган” (тез бўлмасада, яқин ўн йилликлар ичида) деб эълон қилинган нефт ва газ ишлаб чиқарувчилари ҳам, йигирма-ўттиз йил ичида уларнинг маҳсулотлари бундай ҳажмларда керак бўлмай қолиши ва қисман сотилмай қолиб кетади деб қўрқиб бир-бирлари билан рақобат қилишмоқда.

Бу, кескин инқироз лойиҳаларнинг янги тўлқинини кейинга қолдирганида айниқса, СТГ секторида яққол кўринмоқда. Шунга қарамай, компаниялар ортиқча ишлаб чиқариш хавфига қарамай, янги заводлар қурилишига қайтишни режалаштирмоқдалар, деб ёзади Александр Собко РИА Новости учун.

Ушбу рақобатда ким муваффақиятлироқ бўлишини қандай тушуниш мумкин? Нолга яқинлашишда биз аввал паст углеродли энергия манбаларини бозорда қўллаб-қувватлаш чораларини тушуриб юборамиз. Шунда биз ўз товарлари учун минимал нархни таклиф қилган ғалаба қозонишини ҳисоблаб чиқишимиз мумкин. Минимал нарх эса, ўз навбатида, таннархга қараб белгиланади. Кўринишидан, ҳаммаси оддий. Аслида, энергетик ва айниқса қайта тикланадиган энергетика каби кўп капитал талаб қиладиган соҳаларда энергия ёки энергия ташувчиларнинг қазиб олиш/ишлаб чиқариш харажатлари тўғридан-тўғри инвестиция қилинган маблағлар қийматига боғлиқ, ва биз буни оддий мисоллар ёрдамида муҳокама қилган эдик.

Янги мисол: Испанияда энергияни шамол ёрдамида ишлаб чиқариш иқтисодини таҳлилига бағишланган ҳисобот чоп этилди, кўплаб лойиҳалар ўрганиб чиқилди. Шунингдек, муаллифлар маблағлар қийматининг таъсирини ҳам намойиш этдилар: ишлаб чиқарилган мегаватт-соат электр энергиясининг қиймати 46 дан 127 долларгача бўлган нарх оралиғида деярли уч баравар ўзгарган, молиялаштириш қиймати ўзгариши нолдан (кредит бўйича фоизларни тўлаш ёки киритилган капитал бўйича даромад тўлаш нуқтаи назаридан “текин пуллар”) 15 фоизгача. Фарқ ҳайратлантиради.

Лекин сармояланган капиталнинг асли қиймати қандай? Биринчидан, бу кредит қийматига боғлиқ эканлиги аниқ. Ва дунёдаги биз ҳозирда гувоҳи бўлиб турган асосий ставкаларнинг пасайиши салбий даражага тушиши қандайдир тарзда кредитлар бўйича фоиз ставкаларига ҳам таъсир қилади. Буларнинг барчаси қайта тикланадиган энергия лойиҳаларини энергетика соҳасидаги энг катта капитал қўйилмаларни талаб қиладиган лойиҳалар сифатида қўллаб-қувватлайди.

Аммо бу, воқеанинг фақат ярми. Инвестиция қилинган капитал ўз маблағлари ва қарз маблағлари йиғиндисидан иборат. Бу ҳолда, ўз маблағларининг фойдагарчилиги кредитга олинган маблағларга нисбатан юқори бўлиши керак (ўз маблағларига хатар кўпроқ, чунки кредитлар биринчи навбатда қайтарилади). Бу ерда яна бошқа бир корреляция пайдо бўлади: қарз маблағлари улуши қанчалик кўп бўлса, энергия ташувчи ёки энергия ишлаб чиқаришнинг таннархи шунчалар арзонроқ бўлади.

Шамол энергияси бўйича худди шу ҳисоботда моделли ҳисоблаш мисоли эмас, балки реал лойиҳаларни таҳлил қилиш мисоли келтирилган: қарз маблағларнинг улуши 85 фоиз ҳолатида таннарх 40-60 евро (бир мегаватт/соат) атрофида ва аксинча, қарз улуши 10-15 фоизни ташкил этса, таннарх 160 еврога яқинлашади.

Савол туғилади: нимага унда барча компаниялар фақат қарз маблағлари билан ишламайди? Дарҳақиқат, бундай тенденция мавжуд. Агар илгарилари йирик нефт ва газ конларини ривожлантириш асосан компанияларнинг ўз маблағлари ҳисобидан молиялаштирилган бўлса, қайта тикланадиган энергетиканинг янги лойиҳаларига жалб қилинган маблағларнинг катта ҳажми ҳосдир.

Классик нефт ва газ лойиҳаларида ҳам, шунингдек, карзлар улуши 70 фоизгача, баъзан камроқ, кузатилмоқда. Аммо нега унлари, арзонроқ ва фойдалидир бўлса, тўлалигича кредит ҳисобига молиялаштириб бўлмайди? Бунинг сабаблари аниқ: хавфлар. Муваффақиятсизликка дуч келинса, ўз маблағларининг иштироки кўп ҳолларда ҳеч бўлмаганда кредиторлар билан ҳисоб-китоб қилишга имкон беради. Бошқа томондан, кредиторларнинг ўзлари ҳам, ушбу лойиҳани амалга ошираётган компания ҳам ўз маблағларини бу лойиҳага инвестиция қилган бўлса, қарз беришга тайёр.

Ва бу ерда нима сабабдан қайта тикланадиган энергетика лойиҳаларида қарз маблағларининг катта улуши ва кредитлашнинг ставкалари паст бўлиши аниқ бўлади. Уларнинг хатарлари минимал деб ҳисобланади.

Биринчидан, ҳеч бўлмаганда, яқин вақтларгача шундай бўлган: электр энергия белгиланган нархларда сотиб олинади.

Иккинчидан, узоқ муддатли истиқболда ўнлаб йиллар давомида уларда энергетика секторини декарбонизация қилиш шароитида талабнинг пасайиши хавфи йўқ деб ҳисобланади. Воқеалар шу тарзда ривожланиши шарт эмас (масалан, электрэнергия нархлари пасайиши ва кафолатли сотиб олиш тобора камайиши), аммо қарор қабул қилишда айнан шу мантиққа таянилади.

Буларнинг барчаси нефт ва газга ҳам тааллуқлидир, фақат энергия узатиш ва декарбонизация хавфи фонида минус белгиси мавжуд. Юқоридагилардан келиб чиққан ҳолда, компаниялар янги нефт ва газ лойиҳаларининг фақатгина юқори даромадлилиги шартидагина инвестицион қарорларни қабул қилишга тайёр. Айнан шу таниқли тартибга солувчи хавфларни акс эттиради ва агар нархлар кутилганидан паст бўлса, ҳеч бўлмаганда натижада нол билан чиқиш имконини беради (чунки даромадлилик олдиндан айтиб бўлмайдиган келажакдаги нархга ҳам боғлиқ). Натижада, янги нефт қазиб олиш учун инвестицион қарорни қабул қилиш учун зарур бўлган даромад даражаси энди 20 фоиздан ошди, СТГ учун эса – 10 фоиздан ошади. Таққослаш учун: “шамол” ва “қуёш” учун – эндиликда беш фоиздан кам. Даромадлилик даражаси қанча юқори бўлса, бошқа барча тенг шарт-шароитларда таннарх ҳам шунчалик юқори бўлади.

Бундай ҳолатлар нимага олиб келади? Яқинда янги энергия соҳасига содиқ бўлган Goldman Sachs инвестицион банкининг Carbonomics тадқиқотида бошқалар қаторида, қуйидаги хулосалар чиқарилди.

Биринчидан, нефт ва газ трансмиллий корпорацияларининг инвестицияларида янги энергетика соҳаси томон кескин бурилишлари кутилмоқда.

Аввалроқ муҳокама қилганимиздек, яшил энергияга содиқлик ва энергетик ўзгаришга тайёрлик тўғрисида кўплаб баёнотларга қарамай, нефт ва газ компаниялари ўз капитал қўйилмаларининг атиги уч фоизини қайта тикланадиган энергетикага йўналтирмоқдалар. Аммо яқин йилларда, 2020-2021 йилларда, Goldman Sachs ҳисоб-китобларига назар ташласак, ушбу улуш кескин равишда 10-15 фоизгача кўтарилади.

Иккинчиси ва энг муҳими. Ушбу жиҳатлар фонида, прогноз 2020 йилда биз бозорда ҳали ҳам нефт ва суюлтирилган газ танқислигини кўришимиз мумкинлигини тахмин қилмоқда. Бу парадокс туюладими? Шуни ёдда тутишимиз керакки, тақчиллик даври (ва шунга мос юқори нархлар ҳам) йигирма йилга чўзилмаслиги ҳам мумкин, йирик лойиҳаларга инвестициялар қопланиши айнан шунча вақтни олади.

Ўз навбатида, СТГ танқислиги шубҳа остида қолаётганини таъкидлаймиз (иштирок этишни истаганлар жуда кўп: бу жуда арзон газга эга Қатар ва тўлақонли бозор қоидаларига хос бўлмаган қарорлар қабул қилиниши мумкин бўлган АҚШ). Аммо нефт соҳасида мавжуд паст нархлар ва етарлича инвестициялар киритилмаслиги фонида тақчиллик деярли амалга ошиши мумкин.

Американинг ExxonMobil ва Chevron трансмиллий корпорациялари ҳийла ишлатишга ва дунёдаги анъанавий ишлаб чиқаришларининг бир қисмини сланец қазиб олишга алмаштиришга қарор қилди. Бунда инвестицион цикл қисқароқ ва келажакда талабнинг пасайишига муносабат билдирош осонроқ. Аммо жорий нархларда бу ечим ҳам энг мақбул кўринмайди.

Хулоса қиламиз. Қайси энергия манбаи арзонроқ деган саволга оддий жавоблар йўқ. Барчаси инвестицияларнинг даромадлилига боғлиқ, у эса ҳатто бир ҳил энергия ташувчи доирасидаги лойиҳаларнинг ҳар бирида ўзгариши мумкин. Ва нефт ва газ ва янги энергияни таққослашда баъзан бир неча бараварга фарқ қилиши мумкин.

Энг содда кўринишда бу қарама-қарши таққослашдир, бунда қайта тикланадиган энергия манбалари янги лойиҳаси арзон кредит олиши мумкин, янги кўмир лойиҳаси эса уни фоизларидан қатъий назар ололмайди - баъзи банклар кўмирни молиялаштиришдан бош тортмоқда.

Ўз навбатида, даромадлилик ҳар қандай ҳолатда ҳам келажакдаги нархларга боғлиқ, нархларни эса фақат башорат қилиш мумкин. Натижада, таннарх - ўзининг ичидаги бир нарса бўлиб чиқмоқда.

Агар буни ўқиётган одамда кутилмаганда, юқорида муҳокама қилинган ҳолатлар уни келажакдаги дунё энергетикасини башорат қилишда ёрдам бермади деган таассурот қолдирган бўлса, демак шундай бўлиши керак.

Ҳозирги вақтда энергетика соҳаси дуч келаётган ноаниқликлар йиғиндиси янги норма бўлиб қолмоқда. Юқорида келтирилган молиявий жиҳатлардан қисман парадоксал хулосалар эса фақат ушбу ноаниқликни таъкидлайди.

298
Иллюстрированное изображение вируса COVID-19

Сирли ёрдамчилар. Аҳолининг ярмини коронавирусдан нима ҳимоя қилмоқда

1066
(Янгиланган 18:01 03.07.2020)
COVID-19дан даволанганларнинг қонидаги коронавирусга қарши антитаначалар қайта инфекцияланишдан ҳимоя қилади деб ишонилади.

ТОШКЕНТ, 3 июл - Sputnik, Альфия Еникеева. COVID-19дан даволанганларнинг қонидаги коронавирусга қарши антитаначалар қайта инфекцияланишдан ҳимоя қилади деб ишонилади. Баъзи мутахассислар ҳатто касалланиб даволанганларга дунё бўйлаб эркин ҳаракатланишига имкон берадиган махсус “иммун паспортлари” берилишини таклиф қилмоқдалар. Аммо, олимлар аниқлашича, танаси хавфли патоген билан бусиз ҳам кураша оладиган одамлар бор.

Тайёрланган иммунитет

Март ойи бошида biorxiv.org сайтида нидерландиялик тадқиқотчиларнинг, ҳатто ҳеч қачон COVID-19 билан касал бўлмаган одамлар ҳам унинг қўзғатувчисига қарши иммунитетга эга бўлиши мумкинлиги ҳақида мақола жойлаштирилди. Бир ой ўтгач, бу тадқиқотни дунёдаги энг таниқли илмий журналлардан бири - Nature нашр этди.

Биологлар атипик пневмония деб аталмиш оғир ўткир респиратор синдром эпидемияси пайтида олинган 47D11 инсон моноклонал антитаначаларини синаб кўришди. Уни қўзғатувчи SARS-CoV ҳозирги патогенга ўхшайди.

Инфекцияланган ҳужайраларга киритилган антитаначалар вирус зарраларини муваффақиятли нейтраллаштирди. Иш муаллифлари ушбу антитаначалар соғлом одамларни инфекцияланишдан ҳимоя қилишлари ва беморларга вирусдан халос бўлишлари мумкинлигини таҳмин қилишди.

Тахминан бир вақтнинг ўзида, шунга ўхшаш антитаначани Швейцариялик вирусолог Дора Пинт бошчилигидаги халқаро олимлар жамоаси аниқлади. 2003 йилда атипик пневмония билан оғриган беморнинг қонида улар 25 та антитаначани аниқладилар, аммо улардан фақат биттаси янги коронавирусни зарарсизлантирди. У вирусли заррача юзасида ҳар иккала қўзғатувчига ҳам хос бўлган S-оқсилнинг бир қисмини таний олади, унга боғланиб, SARS-CoV-2ни ҳужайрага киришига йўл қўймайди.

Ҳужайраларнинг ёдда тутиш қобилияти

Апрел ойида немис тадқиқотчилари баъзида коронавирусдан антитаначалар эмас - бу гуморал иммунитет деб аталади, балки Т-лимфоцитлар - ҳужайрали иммунитет ҳимоя қилади. Моҳият шундаки, макрофаг-ҳужайралари патогенни еб ташлайди, унинг оқсиллари парчаларини эса ўзининг мембранасига жойлаштиради. Уларни эса, ўз навбатида, Т-ҳужайралари махсус рецепторлар ёрдамида фарқлаб олади, бу рецепторлар антитаначалар сингари иммуноглобулинларга тегишли бўлиб, антигенларга ўзига ҳос тарзда боғланиб олади. Айнан шу иммунитетни жавоб беришига ёрдам беради.

Маълум бўлишича, баъзи Т-ҳужайралар аллақачон SARS-CoV-2га тўғри жавоб бера олишади. Шунинг учун бундай одамлар COVID-19ни осонроқ бошдан кечирадилар ёки умуман аломатларсиз оғрийдилар.

Олимлар қонни COVID-19 билан касалланган ва соғлом, инфекцияланган одамлар билан алоқада бўлмаган ва SARS-CoV-2га антитаначалари бўлмаган беморлардан олишди. Лимфоцитлар ажратилиб, кейинчалик коронавируснинг S-оқсилининг турли қисмларига мос келадиган молекулалар билан таъсир ўтказилган.

Аниқланишича, соғлом кўнгиллиларнинг деярли 30 фоизида хавфли патоген оқсилига жавоб берадиган Т-ҳужайралар мавжудлиги маълум бўлди. Шу билан бирга, улар кўпинча бошқа коронавирусларнинг S-оқсил қисмларига ўхшаш парчаларни аниқладилар - масалан, одатдаги HCoV-229E шамоллашини. Шунингдек, уларнинг қонида ушбу турдаги вирусларга қарши антитаначалар ҳам аниқланган.

Бундан ташқари, SARS-CoV-2га жавоб берадиган Т-ҳужайралари COVID-19 билан касалланган беморларнинг кўпчилигида аниқланган. Уларга эга бўлмаганлар, одатда касалликни оғирроқ кечирган.

Тадқиқот муаллифларининг фикрига кўра, улар олган маълумотлар SARS-CoV-2га қарши эҳтимолий кросс-реактив ҳужайрали иммунитет имкониятини кўрсатади. Бошқача қилиб айтганда, илгари мавсумий коронавирусларни бошдан кечирган одамлар (одатий ЎРВИнинг 20 фоизини айнан улар қўзғатади деб ишонилади) аллақачон COVID-19 га қарши иммунитетга эга.

Бу билан, айниқса, болалар ва ёшлар ушбу касалликни осонроқ бошдан кечиришини тушунтирса бўлади. Улар кўпрок гавжум жойларга (худди шу болалар боғчалари, мактаблар ва университетлар) тез-тез ташриф буюришади, бунда эса уларга оддий коронавирус шамоллаши илашиши эҳтимоли кўпроқ, ва бу ўз навбатида кросс-реактив иммунитетни таъминлайди.

Даволаниб чиқди, демак ҳимояланган

Бир ойдан кейин немис олимларининг тахминлари америкалик ҳамкасблари ҳам тасдиқлади, улар беморлардан 2015 йилдан 2018 йилгача олинган қон намуналарини ўрганишди - яъни улар COVID-19 ҳақида билмаганларида. Деярли барча биологик материалларда улар SARS-CoV-2 инфекциясида пайдо бўладиган специфик ҳужайрали иммунитетнинг белгиларини топдилар.

Гап икки хил иммунитет ҳужайралари - Т-қотиллар (CD8 ҳужайралар) ва Т-ёрдамчилар (CD4 ҳужайралари) ҳақида кетмоқда. Биринчилари вирусларни юқтирган ҳужайраларни аниқлайди ва уларни йўқ қилади - баъзан мустақил равишда, баъзида ҳамкасбларини ёрдамга жалб қилиб. Иккинчилари Т-қотиллар сонини кўпайтиради ва маълум бир патогенга нисбатан жавобини кучайтиради.

Уч-беш йил олдин олинган намуналарнинг тахминан ярмида олимлар ҳозирда COVID-19 билан касалланиб чиққан одамларга хос бўлган CD4 ҳужайраларини аниқладилар. Бундан ташқари, уларнинг 20 фоизида шунингдек CD8 ҳужайралари аниқланди, янги коронавирус билан оғриб чиққан беморларда эса CD8 ҳужайралари 70 фоизида топилган. Демак, Ернинг соғлом аҳолисининг деярли ярми янги касалликка қарши иммунитетга эга бўлиши мумкин, деб ёзади тадқиқот муаллифлари.

2015-2018 йилларда олинган қон намуналарини қўшимча ўрганиш, инсоннинг энг таниқли иккита коронавирус - HcoV-OC43 ва HcoV-NL63га қарши антитаначаларни мавжудлигини кўрсатди. Бошқача қилиб айтганда, илгари бошқа коронавирус инфекциялари касалланган ва даволанган одамлар SARS-CoV-2 га қарши иммунитетга эга бўлишди. Эҳтимол шу билан COVID-19ни аломатларсиз кечишини тушунтирса бўлади.

1066
Мавзу:
COVID-19 умумжаҳон пандемияси
Японец в костюме ниндзя

Японияда илк бор ниндзя-устаси дипломи берилди - фото

22
(Янгиланган 21:09 06.07.2020)
Қирқ беш ёшли япониялик Женичи Мицухаси дунёда биринчи марта ниндзя-магистри дипломини қўлга киритди.

ТОШКЕНТ, 6 июл — Sputnik. Қирқ беш ёшли япониялик Женичи Мицухаси дунёда биринчи марта ниндзя-магистри дипломига сазовор бўлди. Бу ҳақда Japan Times хабар қилди.

Эркак биринчи ниндзя - кланининг тарихий ватанида жойлашган - Ми университети аспирантурасида икки йил давомида таҳсил олди. У ҳужжатларни ўрганиб, маърузаларни тинглади ва "жанг санъати амалий жиҳатларини тўлиқ ўрганди".

"Ниндзялар эрталаб деҳқончилик қилишини, тушдан кейин эса жанг санъати билан шуғулланишларини ўқидим. Мен нафақат кўп машқ қилдим, балки сабзавот ҳам етиштирдим. Қора кийимли ёлланма қотиллар ҳар томонлама омон қолиш қобилиятига эга бўлганлар", - деди Мицухаси.

У кунг фу ва серинжи-кэмпо номи билан танилган япон жанг санъатини ўрганди. Энди уста бошқаларга нинзя маҳоратини ўзининг шахсий дожосида ўргатмоқда (япон жанг санъати бўйича машғулотлар, мусобақалар ва имтиҳондан ўтказиш жойи), маҳаллий меҳмонхонани бошқаради ва бир вақтнинг ўзида докторлик диссертацияси устида ишлайди.

2017 йилда Ми университетида дунёда биринчи ниндзя тадқиқот марказини ташкил қилинди ва бир йилдан сўнг магистратура очилди. Япония тарихи профессори Южи Ямада Мицухасининг ўз вазифасига содиқлигини алоҳида эътироф этди.

Олийгоҳга ўқишга кириш учун талабалар Япония тарихи ва тарихий ҳужжатларни ўқиш қобилиятига эга бўлиши бўйича имтиҳондан ўтади. Таълим муассасаси раҳбари таъкидлашича, ҳар йили фақат уч нафар  абитуриент ўқишга киради.

22