Бе-200 амфибия-самолётлари “учар кемалар” нималарга қодир?

892
Порлаётган юлдуз - Бе-200 “Альтаир” соатига 710 кмгача (крейсер тезлиги - 365 км/с) тезлаша олади. Самолёт тўлқин баландлиги 1,3 метргача бўлган сув юзасига қўна олади. “Учар кема” кўтарилиши учун сув сирти ёки қуруқлик бўйлаб 1,5 км масофа кифоя.

Машина юк билан кўтарилиш тезлиги бўйича йигирмадан ортиқ жаҳон рекордларини ўрнатди ва ўз синфида унга рақиб йўқ.

14 июль куни Россия ҳарбий-денгиз флоти,  Денгиз авиацияси учувчилар таркибини жанговар тайёрлаш ва қайта ўқитиш марказида (Ейск шаҳри) Россия мудофаа вазирлиги учун қуриб битказилган биринчи Бе-200 “Альтаир” амфибия-самолёти кутиб олинди. Ундан тажрибавий фойдаланиш бошланди. 2018 йилги шартномага асосан, Ҳарбий-денгиз флоти бу йил Бериев номидаги Таганрог авиация илмий-техник мажмуасидан яна иккита қидирув-қутқарув самолётини қабул қилади. Келгусида Россия Ҳарбий-денгиз флоти учун “Альтаир” туркумини давом эттириш режалаштирилмоқда.

Россия Мудофаа вазирлиги Болтиқбўйи, Шимолий, Тинч океани, Қора денгиз флотларида ва Каспий флотилияси таркибида денгиз авиациясининг амфибия бўлинмаларини яратмоқчи. Бу масъулият ҳудудларда жанговар патрул, қидирув-қутқарув операциялари имкониятларини кенгайтириш имконини беради. Россия Ҳарбий-денгиз флоти учун мўлжалланган Бе-200 самолётлари таркибий ва функционал жиҳатдан бошқа модификациялардан фарқ қилади.

Илгари, асосан Россия ва Озарбайжон ФВВ томонидан фойдаланаётган Бе-200 амфибия-самолётининг 20 га яқин нусхаси ишлаб чиқарилган эди. Самолётнинг олтита модификация мавжуд (қидирув-қутқарув, патрул, транспорт, санитар, йўловчи, ўт ўчириш).

Масалан, БЕ-200П патрул қилишда фойдаланилади, у узоқ масофаларда давлат чегарасини (ёки иқтисодий ҳудудни) бузувчиларини аниқлаш имконини берадиган кўплаб кузатув ускуналари билан фарқланади. БЕ-200ПС қидирув-қутқарув ишларида қўлланилади. Ўт ўчирувчи БЕ-200ЧС экспорт учун ишлаб чиқарилади, бундай самолётларнинг биттасини Озарбайжон сотиб олган, тўрттасига Хитой 2016 йилда буюртма берган.

Порлаётган юлдуз

Россия Мудофаа вазирлиги бугунги кунга олтита “Альтаир”га шартнома тузди. Ҳарбий-денгиз кучлари учун фойда яққол. Реактив двигателларга эга энг йирик замонавий Бе-200 “Альтаир” амфибия-самолётлари денгиз чегаралари ва иқтисодий ҳудудларни қўриқлашга, қидирув-қутқарув вазифаларини бажаришга ва 5 тоннагача бўлган юкларни - 1500 километргача радиусда, 10000 метр баландликда ташишга қодир.

Қанот тепасида жойлашган қудратли Д-436ТД двигателлари соатига 710 км (крейсер тезлиги - 365 км/с) гача тезликни таъминлайди. Самолёт тўлқин баландлиги 1,3 м гача сув юзасига қўниши мумкин ва кўтарилиши учун сув сирти ёки қуруқликдан атиги 1500 м масофа кифоя.

Бу юкларни очиқ денгиздаги кемалар ва қайиқларга тез ва хавфсиз етказиб бериш учун жуда муҳимдир. Бе-200 нинг афзалликлари қаторида, шунингдек, автоном жойлаштирилиши, парвознинг юқори хавфсизлиги ва двигателлардан бири ишдан чиққан тақдирда сувга қўниш имкониятидир. Самолёт икки юз миллик қирғоқ ҳудудида олти соатгача патруллик қила олади.

“Альтаир”ни ўзлаштириш босқичида РФ Мудофаа вазирлиги уни тинч мақсадларда ишлатилишини маълум қилди, лекин шунга қарамай Бе-200нинг универсал ҳаво платформаси унга кенг кўламли махсус ускуналарни жойлаштириш ва мураккаб ҳарбий вазифаларни бажариш имконини беради. Шундай қилиб, Ҳарбий-денгиз флоти учун мўлжалланган самолётни патрул модификациясида бортга оптик-электрон аниқлаш тизими ва операторлар учун автоматлаштирилган иш ўринлари, шунингдек қумондонлик-тактик, радиолокацион, радиогидроакустик, магнитометрик тизимлар, радиотехник разведка ва қуролларни бошқариш мажмуалари ўрнатилиши мумкин.

“Альтаир” денгиз, қуруқлик ва ҳаво объектлар разведкасини амалга оширишга, махсус операцияларни таъминлашга, ҳалокатга учраган самолётлар, кемалар ва сув ости кемалари экипажларини қидириш вазифаларини самарали бажаришга, шунингдек шаҳсий таркиб ва қуролларни ташишга, ярадорлар ва беморларни аэродром тармоғисиз қирғоқ ҳудудларидан (ёки табиий офат ҳудудларидан) эвакуация қилишга қодир. Эҳтимол, платформа сувости кемаларига қарши зарба бериш вазифалари учун ҳам мослаштирилиши мумкин.

“Учар кема”га замонавий борт радиоэлектрон ускуналари билан жиҳозланган, шу жумладан, янги авлод парвоз-навигацион тизимлари билан.

Самолёт ҳар қандай физик-географик ва иқлим шароитида, кеча ва кундуз, оддий ва қийин об-ҳаво шароитларда уча олади. Кўп функцияли Бе-200 “Альтаир” - бу дунё миқёсидаги самолёт ва мутахассислар унга келажакда катта умидлар билдиришмоқда. Яқин истиқболда - 26 июл куни Санкт-Петербургдаги Бош ҳарбий-денгиз парадида иштирок этиш.

Каспий муҳити

Бе-200нинг биринчи эскадрони Каспий денгизида тузилиши режалаштирилмоқда. Шуни таъкидлаш жоиз, яқин вақтгача Россия Ҳарбий-денгиз флоти Каспий флотилияси ўз денгиз авиациясига эга бўлмаган. Кичик авиаотрядлар флотилия таркибига фақат Фуқаролик ва Улуғ Ватан уруши даврида киритилган. Эҳтимол Каспий денгизи “Альтаир” учун синов майдончасига айланиши мумкин. Фойдаланиш тажрибаси “учар кема”ни такомиллаштиришга, аниқроғи, Ҳарбий-денгиз флоти вазифаларини ҳал қилиш учун ҳаво платформасини мослаштиришга имкон беради.

Ш билан бирга, бу Россиянинг Кавказ, Марказий Осиё ва сайёрамизнинг бошқа қисмларида минтақавий иттифоқчилари ва ҳамкорларини ҳарбий-техник ҳамкорлик соҳасида кўпроқ қизиқишини уйғотишига имкон беради. Бе-200 амфибия-самолёти сезиларли экспорт салоҳиятига эга, унга муносиб рақобатчилар йўқ.

Канаданинг Bombardier компанияси 1990 йилда ўзининг 5,3 тонна сувни қабул қилиш қобилиятига эга бўлган CL-215 “учар кема”сини ишлаб чиқаришни тўхтатди (дунёда 120 га яқин бундай машиналар қолди). Янада кўпроқ юк кўтара оладиган иккита PW123AF турбовинт двигателли (1994 йил модели) Bombardier CL-415 ва унинг асосида яратилган кўп мақсадли патрул 415МР мижозларни қўрқитадиган нарх тоифасига киради (25 йил давомида 80 дона 415МР машиналари сотилган). Ва шунга қарамай Bombardier 415 кўп жиҳатдан “Альтаир”дан ортда қолади.

Япониянинг US-1A (1971 йилда ишлаб чиқилган) ва US-2  (2007 йилдан ишлаб чиқарилади) амфибия-самолётлари - тор қидирув-қутқарув ихтисосликка эга. Япониянинг яна бир “учар кема”си - ShinMaywa - жуда қиммат.

1985-1986 йилларда Хитой фақат тўртта SH-5 кўп мақсадли амфибия-самолётини ишлаб чиқарди, улар фақат қидирув-қутқарув самолёти сифатида ишлатилади. Хитойнинг AG600 амфибия-самолёти жиддий техник қийинчиликларга дуч келмоқда. Ёнғин ўчириш учун хитойликлар Россиянинг Бе-200ларига буюртма бергани бежиз эмас. Яъни, “Альтаир”нинг дунёда деярли ҳар жиҳатдан рақиби йўқ.

Шу билан бирга, ишлаб чиқувчи-корхона конструкторлик ишланмалари бўйича ярим аср олдиндаги қадам босган, шу жумладан истиқболли Бе-1000 ва Бе-2500 экранопланалари лойиҳалари мавжуд.

892

“ШО-2” Германия ва АҚШ ўртасидаги муносабатлар тақдирини белгилайди

416
(Янгиланган 18:02 20.01.2021)
Жо Байден ўз инаугурацияга АҚШнинг асосий ҳамкори бўлган Германиядан унчалик ёқимли бўлмаган совғани олди.

Бу янги администрация ҳал қилиниши керак бўлган, эҳтиёткорлик билан ўралган ва лента билан боғланган асосий муаммолар тўпламини акс этади.

АҚШ “Шимолий оқим 2” (ШО-2) қурилишида иштирок этган Россия "Фортуна" қувур ётқизиш кемасига қарши санкциялар жорий қилди. Шунингдек, Германия ОАВларига кўра, Американинг Берлиндаги элчихонаси Германия ҳукуматига янги чеклов чораларини жорий этиш режалари тўғрисида хабар берди.

Германия ҳукумати ўзининг кучсизлигидан, ҳақоратли тарзда "буни афсус билан маълумот учун қабул қилганликлари" ҳақида муносабат билдирди, яъни расмий равишда ташвиш билдирилгани ҳам йўқ.

Бу содир бўлган воқеалар бундан бир неча кун олдин содир бўлган яна бир муҳим воқеанинг давоми эди.

АҚШ собиқ давлат котиби ва Жо Байденнинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси Николас Бернс сайловда бир вақтнинг ўзида, янги администрация "Германия ҳукумати ва бошқа иштирокчи давлатлар билан ишонч ва оқилоналик билан суҳбат" ўтказиши учун АҚШ газ қувурига қўйилган санкцияларини бир вақтнинг ўзида музлатиб қўйиш ва унинг қурилишини тўхтатиб туриш ғоясини илгари сурди.

Шубҳасиз, Бернс ўз ташаббуси билан ҳаракат қилмаган, аксинча Вашингтоннинг таклифини айтди.

Бироқ, немислар унга қўл силтаб эътиборсизлик билдиришди. Бундестаг Энергетика қўмитаси раҳбари Клаус Эрнст Германия энергетика сиёсатининг АҚШ билан муҳокама қилинишини "умуман ноўрин" деб айтди. Унинг таъкидлашича, "ШО-2"нинг қурилиши - бу фақат Европанинг иши, у барча зарур рухсатномаларга эга ва шу сабабли тезда тугатилиши керак".

Сўнгги ўн йилликда Дональд Трампнинг президентлигида носозлик юз берган ва демократлар уни қайта тикламоқчи бўлган - Американинг ташқи сиёсати кўпинча глобалист сифатида тавсифланади. У иккита асосий ва бир хил даражада муҳим таркибий қисмлардан иборат - процессуал-институционал ва мафкуравий.

Мафкура учун - ЛГБТ-ривожланишидан тортиб, экологик сабабларга кўра, инсониятнинг гўшт истеъмол қилишдан воз кечишгача бўлган   энг либерал ва илғор ғояларнинг катта мажмуа жавоб беради. Бунда тарафдорларнинг радикализми "ягона ҳақиқий таълимот"га риоя қилиш талаблари ва рози бўлмаганларни таъқиб қилиш тобора кучаймоқда.

Институционал қисм жамоатчиликка яхши маълум ва у миллатлараро ташкилотлар, ҳужжатлар ва процедуралар тизимидан иборат. Шу тариқа АҚШ кўп йиллар давомида дунёга мақбул ўйин қоидаларини ўрнатиш ва ўз глобал етакчиликни абадий ўрнатиш деган машҳур фикр бор.

Бир нарса кўнгилдагидек кетмагани анчадан бери аён бўлиб қолди. Кўплаб давлатлар ўзларига нисбатан олдиндан адолатсиз эканлиги маълум бўлган тизимда ўйнашни ва ғалаба қозонишни ўрганди. Россия ва Жаҳон савдо ташкилотининг қоидаларини ўз фойдасига муваффақиятли татбиқ этиши истиснолардан кўра, аниқ мисол бўлади. Буни Дональд Трамп тўрт йил давомида такрорлаб келди, иккиланмасдан АҚШни кўплаб халқаро шартномалар ва ташкилотлардан чиқишга олиб келди: аслида улар Америка учун аввал ўйлаганидек фойдали эмас.

Шуни англаш қийин эмаски, улардан бири Германия АҚШнинг бир нечта имтиёзли шериклари кўпроқ бонусларга эга - ва аллақачон аниқ бўлиб қолганидек, улардан қандай қилиб яхши фойдаланишни билишади.

Германия ўз суверенитетини аста-секин, жимгина тиклаш ва Америкадан ўз манфаатлари йўлида фойдаланиш схемасини барбод қилган, бор ҳақиқатни, шошмашарлик билан айтган Трамп айнан шунинг учун Берлин учун жуда ноқулай эди.

Айнан шунинг учун ҳам ГФР ҳукумати Байденни эйфория билан АҚШ янги президенти сифатида қабул қилди: бу немислар учун муносабатларни анча қулай форматни қайтаришини ваъда қилмоқда - тарғибот риторикасининг тўлиқ мос келиши ва Германия учун қулай кун тартибини зимдан муваффақиятли ўтказиши мумкин.

Бу "Шимолий оқим-2" билан содир бўлмоқда. Сўнгги ойларда қувур линияси қурилишини океанорти санкцияларининг босимидан иложи борича ҳимоя қилиш чоралари кўрилди. Ўша "Фортуна"нинг эгалари ўзгартирилди. Мекленбург-Ворпоммерн парламенти лойиҳанинг операцион фаолиятини қўллаб-қувватлаш учун фонд яратди.

Энг қизиғи шундаки, ушбу тузилма ёрдамида Германия ҳукумати иккита қуённи битта ўқ билан ўлдиришга уринмоқдалар: қурилишни ўзи қўллаб-қувватлашдан ташқари, унинг, чунки янги ташкилот "Мекленбург-Ғарбий Померания" иқлим ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш фонди "деб номланган ва "Германиянинг иқлим мақсадларига эришиш"ни тарғиб қилиш бўйича ахборот ва мафкуравий таъминотини ҳам амалга оширмоқдалар. Шу тарзда экологик кун тартиби узатилмоқда, чунки мамлакат ичкарисида "ШО-2"га қаршилик қилиш яшиллар фаолроқ ишлатмоқда.

Жо Байден жамоаси жуда қийин аҳволга тушиб қолди. Улар, Трамп қилганидек - стратегик шеригига қарши қаттиқ чоралар кўриш билан бутун дунёга катта жанжал кўтара  олишмайди. Бу шунчаки Ғарб бирлигини тиклаш бўйича асосларга зид, демократлар улар билан ҳокимиятга қайтмоқда. Бундан ташқари, умуман олганда, Берлин Вашингтонга содиқ ғайрат ва чуқур мафкуравий иттифоқни намойиш этади, бу уларнинг Россияда Алексей Навальний ҳибсга олинишига нисбатан синхрон-ғазабланган реакция билан яна бир бор намоён бўлди.

Пардалар ортидаги “базм”ларда ишлашнинг одатий усуллари ва босимнинг аста-секин ўсиб бориши бир неча ойга чўзилиб кетиши билан таҳдид қилмоқда: немислар халқаро-бюрократик тортиш-туртиш ва сансалорлик бўйича катта усталари ҳисобланади. Ўша вақтга қадар "ШО-2" қуриб битказилади, америкаликларга эса мушт силкитиш учун кеч бўлади.

Натижада Жо Байден президентликнинг илк кунлариданоқ янги администрация ўз ишида қатъиян қабул қилиниши мумкин бўлмаган трампизм ва ғоявий жиҳатдан тўғри, аммо қатъий самарасиз либерал глобализмни танлашга мажбур бўлади.

Бироқ, Германияда ўзига хос қийинчиликлари бор. Кеча “Газпром” сиёсий босим туфайли "ШО-2" газ қувури учун хавф туғдириши ҳақида огоҳлантирди, бу эса лойиҳанинг тўхтатилиши ёки ҳатто бекор қилинишига олиб келиши мумкин. Бу биринчи навбатда мустақилликка интилиш ва геосиёсий жиҳатдан мустаҳкамланиш борасидаги Навальнийни заҳарлаш иши кўринишидаги Россияга қарши картасини ўйнашни яхши фикр деб билган Берлин учун огоҳлантириш - Россиянинг бундай нарсаларга қанчалик оғриқли жавоб қайтариши мумкинлигини яна бир бор унутди.

416
Теглар:
Жо Байден, Дональд Трамп, газ, санкциялар, Навальний, Германия, АҚШ, Россия, Шимолий оқим-2
Мавзу бўйича
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши санкцияларни узайтирди
Байдендан “Шимолий оқим-2” борасида нималарни кутиш мумкин?
“Шимолий оқим – 2” учун ҳал қилувчи жанг бошланди
АҚШ нима учун "Шимолий оқим-2"га тўсқинлик қилмоқда - видео
“Шимолий оқим-2” қувурларини ётқизиш учун кема иш жойига яқинлашди
АҚШ яна "Шимолий оқим - 2" масаласига киришди
АҚШ “Шимолий оқим-2”га қарши янги санкциялар жорий этди
Атомная подводная лодка ВМФ России. Архивное фото

Путин “матрёшкаси” ёки Россиянинг янги сув ости кемаси ҳақида нималар маълум бўлди

1268
(Янгиланган 09:44 20.01.2021)
Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, континентлараро стратегик торпедоси АҚШ мудофаа тизимини чил-парчин қилди. Энди уларни икки океан ҳам "ҳимоя гумбазлари" ҳам ҳимоя қила олмайди.

Россияда махсус атом сув ости кемаси қурилиши якунига етмоқда. Қисқа вақт ичида унинг гидравлик синовлари бошланиши керак. Россия ҳарбий-денгиз флотига (ҲДФ) ушбу кема 2027 йилга қадар фойдаланишга топширилиши керак.

“Ульяновск” (09853 проект) туридаги субмариналарини қуриши Севмаш заводида 2017 йилда бошланган эди. Лекин кейинчалик кема конструкцияси замонавий тизим ва механизмлар билан тўлдирилган. Military Watch Magazine нашрига кўра, ушбу кемалар совет даврида қурилган “Борей” стратегик атом сув ости крейсерларининг кичрайтирилган нусхасидир.

"Ульяновск" сув ости кемаси "Хабаровск" ва "Белгород"дан фарқли ўлароқ, "Посейдон"  - термоядровий торпедолар билан жиҳозлангандир. Яқин келажакда Россия шимолий флот таркибида камида иккита ана шундай торпедолар ташувчи кемалар бўлишини режалаштирган.

Денгиз худоси 

"Посейдон"  - кўп мақсадли океан системаси бўлиб, у НАТОнинг Шарқий Европа ҳудудига кенгайиши ва Пентагоннинг зарба бериш потенциалини оширишга қарши жавобдир.

"Посейдон"  - Россиянинг энг махфий лойиҳаларидан бири бўлиб, eшбу тизим ҳақида аниқ маълумот жуда кам тарқалган. У ҳақида бироз олдин чоп этилган эҳтимолий хусусиятлари ҳам мутахассисларга Россиянинг у ядровий ушлаб туриш тизими ҳақида тасаввур бериши мумкин.

Океанская многоцелевая система Посейдон
Пресс-служба Минобороны РФ
Полигонные испытания комплекса "Посейдон"

"Ульяновск" — серияли субмарина бўлиб,  "Хабаровск" концепциясининг давомчисидир. “Ульяновск” икки корпусли компоновкага эга бўлиши мумкин. Сув ости кемасининг узунлиги 113 метрга етиши, тўлиқ сув сиғими— ўртача 10 минг тоннани ташкил қилиши, сувга шўнғиш хусусияти 500 метргача бўлиши, сув остида ҳаракатланиш тезлиги 30 узелгача бўлиши мумкин. Кема 120 сутка давомида чекланмаган масофага автоном сузишда бўлиши мумкин. Экипаж – 100 киши.

Ульяновск 6та “Посейдон” торпедолари, “Калибр-ПЛ" қанотли ракеталари, "Циркон" гипертовуш ракеталар  ва "Пакет-ПЛ" ўз-ўзини ҳимоя қилиш мажмуаси билан жиҳозланган бўлиши мумкин.

Россиянинг кўп мақсадли океан тизими душманнинг аваташувчи гуруҳларини, қирғоқдани нишонларни, ҳарбий базаларини ва қирғоқбўйидаги бошқа стратегик объектларини йўқ қилиши мумкин.

Путин “матрешка”си

09851 ва 09853 лойиҳаларига мансуб сув ости торпедолари ташувчилари – яширин ва жуда қудратли бўлиши мумкин. Улар жаҳон океанининг  исталган қисмида 4 ой давомида сув остида яширин жанговар хизмат олиб бориши мумкин. Ўз навбатида “Посейдон” аппаратлари - янада яширин ва янада автоном, жанговар вазиятда эса – умуман  йўқ қилиб бўлмайдиган даражада ҳимояланган.

Россиянинг кўп мақсадли океан сув ости жанговар тизими – атом сув ости кемаси ва континентлараро термоядровий торпедолар, қандайдир маънода рус матрешкасини эслатади. Душманлар уни безовта қилмагани  маъқул, жиддий сабаб бўлмаса - у ишга тушмайди.  

"Посейдон" – ядровий двигателга эга бўлган сув ости аппаратининг узунлиги 20 метр, диаметри 1,8 м ва оғирлиги 100 тоннани ташкил қилади. У чекланмаган масофадаги нишонга зарба бериши, сув остига 1км чуқурликкача яшириниши, 100 узел (185 км/соат) тезликда ҳаракатланиши мумкин.

Ундан ташқари сув ости аппаратининг ўз сунъий онги бўлади ва ўз ташувчисидан бир неча минг км узоқликда мустақил ҳаракат қилиши мумкин. Қандай тезлик ва чуқурликда ҳаракатланишни аппаратнинг ўзи вазиятга қараб ҳал қилади. Унинг максимал тезлиги ҳар қандай хавфдан қочиб  қаолиш имконини беради. Унинг турган жойини  гидроакустик воситалар ёрдамида аниқлашнинг иложи йўқ.

“Посейдон” 10 км масофагача денгиз туби релльефига мувофиқ ҳаракат йўналишини белгилаши, нишонга етиб борганидан сўнг ҳам жанговар боши ишга туширилишини ойлаб кутиши ёки базага қайтиши мумкин.  "Посейдон" жанговар қисмининг қуввати  — 100 мегатонна тротилни ташкил қилади. Унинг “жанговар бошидаги” кобальт секция – душман ҳудудини максимал даражада радиоактив ифлослантириш учун мўлжалланган.

Бундай тафсилотлар Россияга билан “куч нуқтаи назаридан” гаплашишни режалаштирган “ҳамкорлар” учун атайлаб хабар қилинмоқда. Атом субмариналари ва стратегик торпедоларининг ушбу хусусиятлари, душман сувда ва қуруқликда мустаҳкам “ҳимоя гумбази” яратган ҳолда ҳам жавоб зарбаси бериш имконятини сақлаб қолиш учун яратилган.

Режалаштирилаётган 4та субмариналар – бу жаҳон океанида 24та “Посейдон” дегани. Forbes баҳо беришига кўра ушбу торпедолар ҳар қандай рақибнинг қирғоқ мудофаасини нольга тенглаштириши, авиаташувчи гуруҳларини йўқ қилиши мумкин. Ушбу тизим АҚШнинг ғарбий ёки шарқий қирғоғига мисли кўрилмаган миқдорида зарар етказиши мумкин. Бундай хусусиятга эга бўлган ҲДФ дунёда бошқа йўқ.

ҲДФ стратегиясида рус революцияси

Вашингтон ўзининг ҲДФ ва хорижий ҳарбий базалар тармоғига ишонган ҳолда тажовузкор ташқи сиёсати олиб бормоқда ва бутун дунёни назорат қилишни режалаштирган.

Россия стратегик кўп мақсадли субмариналари яратишига сабаб, АҚШ ўз сув ости кемаларида 2,5 км масофага зарба бера оладиган “Томогавк”  ракеталарини жойлаштириши сабаб бўлган, деб ҳисоблайди экспертлар.

 “Посейдон”лар пайдо бўлиши Американи жиддий уйловга солган. Уларни ҳозир - жанг вақтида ушбу қуроллардан фойдаланиш халқаро ҳуқуқ нормаларини бузмайдими, деган савол қийнамоқда. Бу жавобсиз саволдир.

Россия “Посейдон”лари АҚШ олдин эга бўлган, икки океан ҳимоясидан маҳрум қилади. Термоядровий заряд билан жиҳозланган ақлли сув ости дронларининг борлигини ўзи америкаликларни тинчликка мажбурлайди, келишувчанлигини оширади. Бунга жавобан эса Вашингтон, улкан молиявий харажатлар қилиши, “қиёмат куни торпедоларига” қарши мутлақ янги ҳимоя тизими яратиши керак бўлади. Лекин бунга америкаликларнинг технологик қолоқлиги халал беради.

Келажакда эса, ядровий торпедолар йирик ҳарбий кемаларга, ёки гидрографик ва савдо кемалари кўринишидаги яширин кемаларда ҳам ўрнатилиши мумкин.

"Посейдон" тизими бугунг кунда мавжуд бўлган ҳеч қандай қуролланишни чекловчи тизимлар остига тушмайди ва улкан экспорт потенциалига эга. Халқаро қурол бозорида унга келишилган “жанговар бош” ўрнатган ҳолда ҳаридорларга етказиб бериш мумкин.

Ҳиндистон ва Хитой ушбу қуролни кўп ўйлаб ўтирмасдан сотиб олган бўларди. Хитой мутахассслари ана шундай технологиялар сув остида катта чуқурликда изланишлар ўтказиш учун идеал восита бўлиши мумкинлигини маълум қилишди. Дарҳақиқат “Посейдон” корпуси уни 14 кмгача денгиз тубига тушириш имконини беради.

Нима бўлгандан ҳам, Россиянинг ядровий энергия ёрдамида ҳаракатланувчи, стратегик континентлараро  аппаратининг келажаги порлоқдир. Москва эса - ҳар қандай ноқулай ҳамкорлар билан “инсонпарварлик кучи” нуқтаи назаридан музокаралар олиб боришга тайёр.

1268
Министр иностранных дел Узбекистана Абдулазиз Камилов

Камилов Осиё давлатларини туризмни рағбатлантиришга чақирди

37
Тадбирда Осиёда минтақавий интеграцияни чуқурлаштириш борасида амалга оширилаётган масалаларга алоҳида эътибор қаратилди.

ТОШКЕНТ, 21 янв - Sputnik. Ўзбекистон Ташқи ишлар вазири Aбдулазиз Камилов "Янги хавфсиз ва соғлом туризм" мавзусида видеоконференция шаклида бўлиб ўтган Осиё ҳамкорлик мулоқоти (ОҲМ)га аъзо давлатлар Ташқи ишлар вазирлари кенгашининг XVII йиғилишида иштирок этди.

Тадбирда тузилма бош котиби Порнчаи Данвиватан(Pornchai Danvivatanning ) ҳисоботи тингланди, ОҲМнинг бошқа ташкилотлар ва халқаро муносабатларнинг субйектлар билан алоқалари бўйича меъёрий қоидалар тасдиқланди ҳамда ташкилий масалалар кўриб чиқилди.

Делегациялар раҳбарлари туризм соҳасидаги ҳамкорликнинг бугунги ҳолати ва келгусидаги ривожланиш истиқболларини муҳокама қилдилар. Хусусан, коронавирус пандемияси шароитида хорижий сайёҳларнинг хавфсизлиги ва соғлиғини таъминлашга қаратилган янгича ёндашувларни ишлаб чиқишнинг муҳим жиҳатлари, уларни ҳаётга татбиқ этиш механизмлари ҳақида сўз юритилди.

Ташқи ишлар вазири Камилов ўз нутқида COVID-19га қарши курашишдан жаҳон иқтисодиётини қайта тиклаш, жумладан туризм соҳасини рағбатлантиришга фаол тайёргарлик кўриш босқичига ўтиш учун қатъий чоралар қабул қилиш ва саъй-ҳаракатларни бирлаштириш зарурлигини таъкидлади.

Ўзбекистон ТИВ раҳбари тадбир қатнашчиларига Ўзбекистонда туризм соҳасини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш борасида амалга оширилаётган комплекс чора-тадбирлар ҳақида маълумот берди. Хусусан, сайёҳлик қайта йўлга қўйилганидан кейин республикага келган хорижий сайёҳлар "туризмни янги шаклда" – янада хавфсиз, янада ранг-баранг ва янада индивидуал ҳолда кўришлари мумкин бўлади.

Тадбирда Осиёда минтақавий интеграцияни чуқурлаштириш борасида амалга оширилаётган масалаларга алоҳида эътибор қаратилди. Шу нуқтайи назардан, Марказий ва Жанубий Осиё ўртасида ўзаро боғлиқликни мустаҳкамлашнинг муҳимлиги қайд етилди.

Тадбир якунида Осиёда ҳамкорлик мулоқоти бўйича ташқи ишлар вазирлар кенгаши XVII йиғилишининг Aнқара декларацияси қабул қилинди.

37