Руслан Шарипов

Руслан Шарипов давр руҳини белгилаган ёшлар композитори эди

2132
(Янгиланган 20:26 30.07.2020)
Руслан Шарипов, албатта, машҳур инсон эди, лекин талатўпдан узоқроқ юрадиган, ўзини ўртага уравермайдиган, қисқаси, ҳақиқий ижодкор бўлган экан. Бу энди билинмоқда, вафотидан кейин.

Таниқли хонанданинг ўлими билан яна бир давр ўз ниҳоясига етди.  

Мусиқа қисқа муддатли тарихнинг, яқин ўтмишнинг, даврнинг руҳини беришда энг яхши восита эмасми, қайта қуришнинг якуни, мустақилликнинг дастлабки йиллари Руслан Шариповнинг қўшиқлари руҳи билан уйғунлашиб кетган.

Унинг қўшиқлари миллий руҳ, миллий заминдан бироз узилган эди. Лекин биламизки, болалар, ёшлар руҳи ва онгига сингган туйғу ва ғоялар абадий қолади.

Хонанда-бастакорнинг биз билган қўшиқлари айнан ёшлар учун мўлжалланган. Шу сабабли ҳам бугун ўша оҳанглар даврнинг руҳи, хотирасидай жаранглайди.

Мана, хонанданинг вафоти билан даврлар ўртасидаги яна бир ришта  батамом узилди. Аслида ушбу узилиш бундан ўн йиллар бурун рўй берган эди. Лекин унда ҳали хонанданинг ҳаёт экани унинг қўшиқлари ва оҳангларини хотирага айланишига қўймаган эди. Бир зумда бу овоз ва оҳанг ўтмишга айланди.

Шу ўринда Руслан Шарипов даври ва ундан кейинги замон эстрадасидаги ўхшашлик ва фарқлар ҳақида.

Ўхшашлик: ҳар иккаласи ҳам ёши улуғларга ёқмаган

"Болалар", "Сетора", "Шаҳзод" ва "Хўжа" гуруҳларининг Руслан Шарипов басталаган қўшиқлари даврнинг овози бўлиб жаранглаганига, бугун замоннинг хотирасига айланганига қарамай, барибир уларни ёши улуғлар эшитмаган. Бироқ, биламизки, замонанинг русуми ва қоидаларини ёшлар белгилайди. Айниқса санъатда. Улар кўнгил тўлқинларида ғарқ бўлаётганда катталар кўпроқ тижорат ва сиёсат билан банд бўлади-да.

Нима бўлишидан қатъий назар, Руслан Шарипов ўз даври эстрадасини яратишда – бирор янгилик олиб келишга,  оригинал,  ўзига хос бўлишни истаган. Шунинг учун ҳам у яратган оҳанглар ва қўшиқлар – ўз даврини яққол ифодалаб беради. Йиллар ўтган сари ушбу оҳанглар 80-90 йилларнинг янада ёрқинроқ тимсолига айланади. Бунда, албатта, биз тилга олаётган бастакорнинг ўрни беқиёс.

Яна бир ўхшашлик бу – ҳар икки давр эстрадасидаям адабиётдан узоқлик, шеъриятни чуқур тушунмаслик, сўзга эътиборсизлик ва бунга ҳаракат ҳам қилмаслик (Балки бу эстраданинг умумий хусусиятидир).

Фарқ: на маъно, на ўзига хослик…  

Бугунги эстрадага эса, нафақат ўзига хослик, балки ўз фикрига эга бўлиш ҳам етишмаяпти. Ретро, деб эски қўшиқларни қайта куйлаш одат тусига кирган. Тўғри, илгари ҳам эски қўшиқларни янги куйга солиб айтишган, лекин янги қўшиқлар албатта ўзида янги бир хусусият, янги оҳанг ёки ўзгача услуб касб этган. Аксинча, бунинг нимасини ижод дейиш мумкин?

Сўзга эътиборсизлик янада кучайди. Ўзбек классик шоирлари асарлари умуман саҳнани тарк этди деса ҳам бўлади.  Ҳар замонда долзарб бўлган, классиклар орасида энг содда ва тушунарли шоир Машраб ғазалларига умуман мурожаат қилмай қўйишди.

Савол: Нега? уни тушуниш оғирлашмоқдами? Миллат ўзгариб, ўз-ўзига бегоналашиб бормоқдами?!

Балки бунга адабиёт айбдор? Балким қўшиқбоп шеърлар ёзилмаётгандир?  

Лекин гап адабиётда эмас. Адабиёт ривожланмоқда. Фақат эстрада борган сари ундан узоқлашмоқда. Эстрада – оммабоп-томоша жанри бўлгани учун кўпроқ томошабин фикрига боғланган. Яъни мижоз қандай "таом" буюрса ўшани саҳнага олиб чиқади. Адабиёт эса, қанчалар ғалати туюлмасин, ўқувчисиз ҳам ривожланаверади.

Бу ҳолат эса – даврда, авлодда фикр ва туйғулар тақчиллигидан дарак беради. Ҳа-ҳа, бугунги эстрада жамиятдаги – фикрсизлик, гўллик ва дидсизликдан дарак беради. Ишонмасангиз эшитиб кўринг.

Демак фикрлайдиган, ўзига хосликка интиладиган авлод йўқолиб бормоқда, ижодкорлик етишмаяпти. Ана шу нарса бутун жамиятни ташвишга солиши лозим.

Ҳозирги замон "шедеврлари" 

Ҳозир "Вой, мани акахонларим!" деган ёки "Вапше, маладес!" деган хонишларинг ўзиёқ одамларнинг қулоғига елимдай ёпишмоқда. Бунда энди кимни айблаш ҳам мушкул: санъаткорними, тингловчиними? Тузукроқ қўшиқ басталаб, халқнинг савиясини ўз ортидан олиб кетишга қодир бўлмаган бастакорларними?

Ўзи, аслида тингловчи анчайин енгилтак бўлади. Айниқса эстрада тингловчилари. Бастакор, ижодкор ўзини бироз баландроқ қўя билиши, тингловчини ўзи томонга оғдира олиши лозим экан, ўзи тингловчи ортидан эргашмай.

Қадри билинмай ўтиб кетди

Руслан Шарипов шундай бастакорлардан эди: тингловчининг хоҳишини тушуниб етади, унга ён босади, лекин ўзининг талабларини ҳам қўя билади.

Афсусли томони – бастакор энди миллий руҳга ўтиб, фалсафий қарашлар билан, мулоҳазали қўшиқлар яратадиган даври келганида турли муаммоларга дучор бўлди, муаммоларни бартараф этганида эса, ҳаёт якун топди!

Шундай, Руслан Шарипов шўх, қувноқ, майин оҳангли қўшиқлари билан ўз даврининг тимсоли бўлиб қолади.

Бастакор кўп бора соядан чиқишга уринганига қарамай, унинг табиатидаги камтарлик қон-қонига сингиб кетган эканми, ўзи амалга оширган ишларчалик, шуҳратга эга бўлолмади.

Мана, ҳатто охирида ҳам, даврнинг руҳи ва овози бўлишига қарамай, кўпроқ "Наргизнинг собиқ турмуш ўртоғи" сифатида эсланмоқда. Ҳолбуки у бу дунёда Наргизга уйланишдан ҳам каттароқ ва муҳимроқ ишларни қилган. Замондоши бўлган ҳар бир кўнгилда ўз даври ва ўзига кичиккина бўлса-да, ҳайкал ўрнатган. Фақат биз кўнглимизга эътибор бермай қўйганмиз.

2132

Беларусь "рангли инқилоб"ни кўмиб ташламоқда

1509
(Янгиланган 18:07 23.10.2020)
Беларусь мухолифати шунчалик омадсизки, ҳатто йилнинг "энг омадсиз" номинациясида ҳам ютқазиш учун барча имкониятларга эга.

Ўзига боғлиқ бўлмаган ҳолатлар ҳам, шундай афсонавий ташаббусларни бераётган етакчиларга қарши ўйнамоқда.

Светлана Тихановская томонидан Александр Лукашенкога икки ҳафта олдин тақдим этган "ультиматум" муддати якшанба куни тугайди.

Беларусь ҳукумати унинг талабларини бажаришга тайёр эканлигидан дарак берувчи ҳеч қандай белгилар кузатилмаяпти, "Президент Света" ваъдасига биноан, душанба кунидан бошлаб Беларусда бутун мамлакат бўйлаб умумхалқ тартибсизликлар хаосига тушиб қолиши, йўллар тўсиш ва  дўконларда сотувлар қулаши керак.

Бироқ, воқеаларнинг ушбу ривожланиши ҳар куни тобора фантастик кўринади.

Кўриниб турибдики, бу вазиятдан энг кам йўқотиш билан чиқиб кетиш ҳақида бош қотираётган мухолифатнинг координацион кенгашида ҳам гумон қилинмоқда.

Унинг аъзоларидан бири Павел Латушконинг айтишича, ультиматум муддати тугаши билан қўлнинг озгина ҳаракати билан "халқ" ультиматумига айланади, улар ўз фаоллигини оширадилар. Шунда ҳеч қандай мажбурият бермайдиган ва шарҳлаш учун кенг имкониятларни тақдим этадиган жуда қулай таъриф.

Аммо Беларусда тобора равшан бўлиб бораётган намойишларнинг муваффақиятсизлигини фақат ички омиллар билан боғлаш нотўғри бўлар эди, гарчи улар албатта катта рол ўйнайди.

Рангли инқилоб ҳодисасининг кенг миқёсда бадном этилиши пайтида Беларусь мухолифати (ва унинг чет элдаги кураторлари) ҳокимиятни ағдаришни бошлаши омадсизликка учради.

Ўн ярим йил давомида у - бу ҳодиса - кўплаб давлатларнинг ҳукуматларига ҳақиқий таҳдид ва бир вақтнинг ўзида мухолифат учун илҳом манбаи бўлди. Рангли инқилоблар ёқмайдиган ҳукмдор ва режимларни ўзгартириш учун мукаммал ва қудратли қурол деб қаралди. Бу ғоя баъзиларни руҳий тушкунликка туширса, бошқаларга яқинда ғалаба қозонишига ишончни кучайтирди.

Аммо, эҳтимол, энг муҳими: сиёсат билан бевосита алоқаси бўлмаган кўплаб одамлар ҳаётни ҳақиқатан ҳам яхши томонга ўзгартириш имкониятига чин дилдан ишонишган.

Ахир рангли инқилоб – бу шунчаки давлат тўнтариши эмас. Ёрқин келажак учун ёзилган қоидаларга зид равишда, одатда сиёсий бўлмаган, аммо зудлик билан ҳукуматни ўзгартириш зарурлигига қатъий ишонган, кўчаларга чиққан фуқароларсиз амалга ошириш мумкин эмас. Айнан шу нарса ўнлаб ва юз минглаб одамларни 2011 йилда Қоҳирадаги Таҳрир майдонига ва 2013 йилда Киевдаги Евромайданга келишга ундади.

© Sputnik / Михаил Климентьев

Айтганча, бошида Беларусь норозиликлари кўп сонли кишилар билан мақтаниши мумкин эди. Аммо энди ҳафтадан ҳафтага тадбирлар иштирокчиларининг сони камайиб бормоқда.

Гап одамлар намойишларда иштирокининг самарасизлигидан чарчаганлигида эмас, ва "Лукашенко, кет" деган шиор, "нотўғри" миллий етакчини ҳайдаб чиқариш учун сеҳрли кучга эга эмаслиги маълум бўлди.

Беларусь воқеалари билан бир қаторда, дунёнинг бошқа қисмларда, республика фуқароларини ўз уйида бўлаётган воқеаларни янада чуқурроқ баҳолашга мажбур қиладиган, диққатга сазовор жараёнлар содир бўлмоқда.

Айни вақтда 15 йил ичида учинчи сиёсий инқирозни бошдан кечираётган Қирғизистон бор, унга "рангли инқилоб" ёрлиғи қўлланилмоқда.

“Рангли инқилоб” ҳодисасини обрўсизлантириш борасида бу Марказий Осиё давлатидан кўпроқ иш қилган давлат кам, қирғиз жамияти учун яхши томонга ўзгаришлар йўқлиги, кўча тартибсизликлари ва анархия билан бўлган барча давлат тўнтаришларининг асосий якуни бўлди.

Армения. Ҳар қандай майданларга нисбатан тобора кўпайиб бораётган шубҳалар ва тез-тез муваффақиятсизликка учраши фонида айнан 2018 йилда Еревандаги воқеалар “бахмал инқилоби”нинг ҳар жиҳатдан мисол бўлди.

Бош кўтарган халқ демократия, европача келажак ва коррупцияга қарши кураш учун жонга теккан ҳукуматни қуталди, давлат тепасига ишонган инсонни қўйди, - янги раҳбар ҳатто ишининг биринчи йилларида ижобий натижалари ҳам бор.

Нима бўлганда ҳам, Украина ёки ўша Қирғизистондаги каби ҳалокатли оқибатларнинг йўқлиги бугунги кунда катта ютуқ деб ҳисобланиш мумкин.

Бироқ Арманистон ўзини жуда эски ва қонли тўқнашувлар эпимарказида топган бўлса, аввалги ҳукуматдан коррупцияга учраган амалдорларни ва тараққийпарвар демократик раҳбарларни мағлуб этган халқ томонидан қилинган Европа танловида нимани англатади?

Мана, агар Арманистоннинг ўзи яна эски ва қонли можарога тушиб қолган бўлса, халқнинг европача танлови, олдинги ҳукуматдан қолган порахўрлар устидан қозонилган ғалаба ва тараққийпарвар демократик раҳбар қандай моҳиятга эга?

Бундан ташқари, ҳатто сиёсатдан йироқ одамга ҳам тушунарли, Озарбайжон ўз манфаати йўлида қўшнисининг демократик изланишларидан фойдаланди, натижаларини ҳозир Тоғли Қорабоғда кузатиш мумкин.

"Рангли инқилоб" атамаси - давлат тепасидаги баъзи зарарли кучлар олиб ташланса,  одамлар бир-бирларига қардош, ажойиб, қуёшли, дўстона дунё - мамлакат гуллаб-яшнаб, атрофдагилар ҳамжиҳатликда яшайдиган боққа айланади, деган ошкор қилинмаган ўй-хаёлларга олиб боради.

Қирғизистон ва Арманистон Беларусь жамияти учун – бундай қараш на ички, на ташқи сиёсий маънода ҳақиқатга ҳеч қандай алоқаси бўлмаган – хом хаёл эканлигини яққол эслатиб туради.

Ажабланарли эмаски, Беларусдаги норозилик намойишлари изчиллик билан муқаррар муваффақиятсизлик томон кетмоқда.

Бу билан республика “рангли инқилоб” ҳақидаги дунё миқёсида бўлган афсонанинг тобути қопқоғига ўзининг михини қоқиб қўяди.

1509
Специалист по химии Шукриддин Ганиев

Шотут сиркаси коронавирусни даволашда ёрдам берадими?

835
(Янгиланган 21:14 23.10.2020)
Шотут сиркаси қонни суюлтириш ёрдамида кўплаб касалликларга шифо бўлиши мумкинми? Биз ушбу шифобахш шарбатни қайта кашф қилган мутахассис билан мулоқотда бўлдик.

ТОШКЕНТ, 23 окт – Sputnik. Сўнгги вақтларда Ўзбекистон ОАВларида шотут сиркасининг шифобахш хусусиятлари, ундан инфаркт, инсульт ва ҳатто коронавирусга чалинган беморлар шифо топаётгани ҳақида кўплаб маълумотлар пайдо бўлмоқда. Шунингдек, жуда кўп одамлар шотут сиркасини сотиб олиб истеъмол қилишаётгани ҳақида ҳам эшитмоқдамиз.

Ушбу мавзуда батафсил ва аниқ маълумот олиш учун Sputnik Ўзбекистон мухбири кимё фани мутахассиси — Ғаниев Шукуриддин Тўхтаевич билан мулоқотда бўлди.

- Шукуриддин Тўхтаевич, табиий шотут сиркасининг фойдали хусусиятлари ҳақида қисқача тўхталиб ўтсангиз?

- Абу Али Ибн Сино ёзиб қолдирган рисолаларга таянсак, шотут сиркасининг фойдали хусусиятлари ҳақида кўплаб фойдали маълумотлар келтирилади.

Яъни ушбу шарбат, бош мия ички босимининг нормал ҳолатда бўлишини таъминлайди, инфаркт ва инсульт хасталикларининг олдини олади, қон томирларининг қувватини оширади, инсон саломатлигини тиклашда муҳим ўрин тутади. Қонни суюлтириб, қон томирларидаги "тромб", "изгиб" ва тугунларни ечиб юборади. Майда томирларни кенгайтириб организмда қон айланишини яхшилайди.

Қон томирларидаги холестирин ва қанд моддасини нормага яқин ҳолатга келтиради. Қон босимини "ишчи" ҳолатида ушлаб туради. Қондаги қанд моддасини 7-8 дан ошиб кетишига йўл қўймайди. Қолаверса, В1, В2, В6, С, РР витаминлари, кальций, магний, темир каби микроэлементларга эга бўлган бу сирканинг ошқозон ва ичакларга зиён етказмаслиги учун унга махсус ишлов берилган ва унинг хуштаъм бўлиши таъминланган.

- Шотут сиркаси коронавирусни даволашда ёрдам берадими?

- Шотут сиркаси коронавирусни енгишда врач тавсия этган дориларнинг ўрнини босмайди, аксинча, қон суюқ ҳолатга келтирилгандан кейин, врач тавсия этган дориларнинг яхши таъсир этишига хизмат қилади.

Натижада сиз соғлигингизни тезроқ тиклаб оласиз. Иштаҳангиз очилиб, овқатларни яхши хазм қиласиз, уйқусизликдан қийналмайсиз, яхши ухлайсиз.

- Сиз ушбу шарбатнинг фойдали хусусиятлари ҳақида қандай билиб олдингиз?

- Шотут сиркасини пандемия вақтида эмас, илк маротаба 2006 йилда соғлигим ёмонлашгани боис аввал ўзим тайёрлаб ичиб кўрганман.  Ўша йили кутилмаганда инсульт бўлиб қолдим, болаларим овқатлантириб, етаклаб юрди. Муолажалар даврида менга қон суюлтирувчи барча дориларнинг кучи етмаганлиги учун, ўзим мустақил равишда табиий доривор воситалар  орқали тузалиш чорасини изладим. Абу Али Ибн Синонинг китобларида сирканинг инсон саломатлиги учун фойдали эканлиги ҳақида ўқидим ва уни ўзим мустақил тайёрлашга уриниб кўрдим.

Хуллас, икки маротаба инфаркт, бир маротаба инсультни бошдан кечиргач, махсус кўрсатмага амал қилган ҳолда ўзим тайёрлаган шотут сиркасини истеъмол қилиб, томирларимдаги қонни суюлтириб олдим ва тез фурсатда тузалдим.  Қон босимим эса 110 / 70 бўлиб, нормал ҳолатга келди. Бўйин ва бош томирдаги тромблар тозаланиб, қулоқ шанғилаши, бош оғриғидан холос бўлдим. Ҳаводаги ўзгаришлар, "магнит бўронлар"и ҳам қон босимимга таъсир қилмайдиган бўлди. Бутун танадаги томирларим тозалангач, организмимдаги қанд моддаси ҳам нормал ҳолатга тушди.

Қон босимимнинг ишчи ҳолати сакрамайдиган бўлди. Шифокорлар эса мендаги ижобий натижаларни кўриб хайрон қолишди. Шундан келиб чиқиб, мен ушбу табиий шотут сиркасини яқин қариндошларим, қуда-андаларга тавсия этдим. Бугунгача, турли касаллик билан оғриган беморлар ушбу шотут сиркасини истеъмол қилиб, шахсан унинг даволаш хосиятларига ихлос қилишмоқда. Бугунги кунда Афғонистон, Ҳиндистон, Россия давлатларидан шотут сиркасини сўраб келишяпти.

- Шотут сиркасини истеъмол қилиш мумкин бўлмаган, тавсия этилмаган  ҳолатлар ҳам борми?

- Ёдда сақлаш зарурки, беморлар тезроқ тузалиш иштиёқида шошма-шошарлик қилишлари салбий оқибатларга олиб келиши мумкин. Масалан, шотут сиркасини оч қоринга ичиб овқатланмасдан юриш мумкин эмас. Шунингдек, ошқозони хаста кишиларнинг ичиши ёки илиқ ҳолда, қайнатиб ичиш мумкин эмас.

Ичиш тартибига риоя қилмасдан шотут сиркасини истеъмол қилган беморнинг қони ҳаддан ташқари суюлиб кетиши, бирон жароҳат олганда қонни тўхтата олмай қийналиб қолиши мумкин. Шундан келиб чиқиб кўп йиллик кузатувлар натижасида ушбу график тузилган. Бундан ташқари 1 ош қошиқдан кўп ичиш ошқозон ширасининг кўпайиб кетишига сабаб бўлиши мумкин. Шу боис бу бўйича махсус график ва  фойдаланиш кўрсатмаларига риоя қилиш ниҳоятда шарт! 

Яна бир бор такрорлаб айтаман, шотут сиркаси врач сизга тавсия қилган дори-дармон вазифасини бажармайди. Аксинча, қонни  суюлтириб тозалагандан сўнг дори таъсир қилмаёган бўлса, шотут сиркасидан кўрсатмага амал қилган ҳолда истеъмол қилса яхши фойда кўрсатади ва инсоннинг ўз соғлигини тезроқ тиклаб олишига ёрдам беради.

Соғлиқни сақлаш вазирлиги нима дейди

Sputnik мухбири Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигига қўнғироқ қилиб, шотут сиркасининг кенг жамоатчилик орасида истеъмол қилинаётгани борасида изоҳ олди.

Вазирликнинг лицензиялаш бошқармаси мутахассиси Ботир Омоновнинг айтишича, вазирлик таркибида ҳозирча табиблар уюшмаси ташкил этилмаган, шу боис ишонч телефонлари ҳам ишга тушганича йўқ, аммо шотут сиркасининг фойдали жиҳатлари, уни истеъмол қилиш инсон саломатлиги учун муҳим аҳамиятга эгалиги ҳақида вазирлик хабардор.

"Шотут қанча кўп истеъмол қилинса шунча яхши. Модомики, жамоатчилик ушбу шотут сиркасини истеъмол қилиб, саломатлигини тиклаб олаётган экан, буни Соғлиқни сақлаш вазирлигининг билиши ёки назоратга олишининг аҳамияти йўқ", - деди суҳбатдош.

Шунингдек, Соғлиқни сақлаш вазирлиги шотут сиркасининг кенг жамоатчилик томонидан истеъмол қилинаётганлигига ҳеч қандай монеълик қилмайди. Чунки шотутнинг зарарли томони йўқ, шотут сиркаси бозорларда ҳам сотиляпти, деб қўшимча қилади Омонов.

Sputnik таҳририяти шотут сиркаси ёрдамида даволанмоқчи бўлган ўқувчиларга - ҳар қандай воситадан шифокор маслаҳатидан сўнг фойдаланишни тавсия этади. Ўз-ўзини даволаш ҳар доим ҳам яхши натижага олиб келмаслиги мумкинлиги ҳақида яна бир бир эслатиб ўтади. 

835
Первая тренировка Жасура Жалолиддинова в составе ФК Тамбов

Она орзуси, Шомуродов ва муваффақият сари қадам: Жалолиддиновнинг футболдаги тарихи

163
(Янгиланган 21:09 25.10.2020)
2020 йил ёзида ўзбек футболчиси Жасурбек Жалолиддинов Россиянинг “Локомотив” клубига ўтди. Трансфер ўзбек ва рус спорти дунёсида катта шов-шувга сабаб бўлди. Sputnik ҳозир ижара ҳуқуқи асосида “Тамбов”да тўп сураётган футболчининг муваффақияти тарихини сўраб билди.

ТОШКЕНТ, 25 окт — Sputnik. Марина Чернышова-Мельник. Ўзбекистоннинг энг иқтидорли ёш футболчиларидан бири Жасур Жалолиддинов 2020 йил ёз ойидан буён нафақат ўзбекистонлик мухлислар диққатини ўзига қаратмоқда. У Россияга келгандан сўнг у ҳақидаги хабарлар ОАВда тез-тез пайдо бўла бошлади.

Она орзуси ва ҳаётини ўзгартирган таклиф

Жасурбек Навоийда таваллуд топган. Болакайнинг онаси ўғли футболчи бўлишни орзу қиларди. Унинг энг яхши кўрган футболчиси “Ливерпуль”, "Манчестер Юнайтед" ва "Реал Мадрид"да тўп сурган таниқли англиялик ҳужумчи Майкл Оуэн эди. Минг афсуски, Жасурбек гўдаклик чоғида онаси вафот этди, бироқ унинг орзусини ўғли барибир рўёбга чиқарди.

“Уйимиз олдида катта стадион бор эди, мен у ерда барча бўш вақтимни ўтказардим. Катта ёшли футбочилар жамоаси машғулот ўтказарди. Аввалига барча ўйинлар ва машғулотларни катта қизиқиш билан кузатардим, кейин ўзим тўп ўйнашга уриниб кўрдим. Тез орада катталар менга эътибор қаратишди ва ўргата бошлашди. Жуда ҳаракат қилардим, кўп шуғулландим, вақт ўтиб мени жамоага қабул қилишди”, - дейди Жасурбек.

Жалолиддинов 8 ёшга тўлганида унинг ҳаёти тубдан ўзгариб кетди. Навоийда “Бунёдкор” академиясининг республика турнири бўлиб ўтаётган эди. Жасур тўп сураётган маҳаллий жамоа пойтахтнинг машҳур клубига қарши ўйнади. Улар ютқазишди, рақиб мураббийи эса истеъдодли футболчини кўз остига олиб қўйди ва турнирдан сўнг уни ўз жамоасига ўтишни таклиф қилди. Болакай ўзида йўқ хурсанд эди, ахир “Бундёдкор” мамлакатдаги энг яхши спорт академияларидан бири саналади. Бироқ машғулотлар учун Тошкентга кўчиш керак эди.

“Бувим мени қўйиб юборишни хоҳламас эди. Ахир мен кичик бир бола эдим, уйда икки тоғам менга ғамхўрлик қиларди, пойтахтда эса ҳеч қандай қариндош ва таниш йўқ эди. Лекин мен кетишни жуда ҳам хоҳлардим: бу катта имконият эканини англардим. Уйда мен йиғладим, натижада бувим тақдирга тан берди”, - дея эслайди футболчи.

Пойтахтдаги ҳаёт ва дебют

Тошкентда у республиканинг турли шаҳарларидан келган болалар яшайдиган “Бунёдкор” академиясига жойлашди. Жасур оддий маҳаллий мактабда таҳсил олган, лекин асосий вақтини машғулотларда ўтказган. Академияда энг кичиги у эди, қолган ўйинчилар 8-9-синфларда ўқишарди. Қаҳрамонимиз бир муаммога дуч келади: рус тилини билмасди ва бу машғулот жараёнига халал берарди. Гап шундаки, жамоа мураббийи русийзабон эди ва барча дарсларни бу тилда олиб борарди. Шу боис ҳар бир ўйинчи рус тилини билиши шарт эди, Жасур эса аввалига унинг олдига қўйилган вазифаларни тушунмасди.

Жасур Жалоллидинов на тренеровке в ФК Бунёдкор
Жасур Жалоллидинов на тренеровке в ФК "Бунёдкор"

У тилни ўргана бошлади ва жамоадошлари билан ҳамиша бу тилда сўзлашиб, муваффақиятга эришди. Ҳеч қандай дарс олиб, курсга қатнамаган. Фақат тил муҳитига шўнғиган ҳолда ўрганган. Каттароқ ёшдаги ўйинчиларга бошида у адашиб қолмаслиги учун Жалолиддиновни бир ўзини сайр қилишга қўйиб юбормаслик топширилган.

Жасур қарийб ўн йил “Бунёдкор” шарафини ҳимоя қилди. У ҳам маҳаллий, ҳам республика, ҳам халқаро турнирларда қатнашарди. Жамоа таркибида Украина, Малайзия ва бошқа мамлакатларга борган. Жамоа иштирок этган турнирларда у энг яхши бомбардир деб топиларди.

16 ёшида футболчининг фаолиятида янги буралиш юз берди: у “Бунёдкорнинг” “Пахтакорга” қарши биринчи ўйинида қатнашди. У захирадан майдонга тушиб, ярим соатдан зиёд ўйнади. Ўзини муносиб равишда кўрсатди, ўйиндан сўнг асосий жамоа мураббийи Миржалол Қосимов Жасурбекни ўз жамоасига чақирди.

“У шунчаки мен биринчи жамоа яшаётган академиянинг учинчи қаватига кўчишимни айтди. Мен ажойиб бир шок ҳолатида эдим. Ахир улар мен авваллари сўрашишни орзу қилган болалар. Энди эса менинг ҳамкасбларим ва бир майдонда тўп сурамиз. Лекин мураббий мен меҳнат қилишим ва босар-тусаримни билмасдан қолмаслигим кераклигини айтди. Биринчи ўйинларда мен захирада ўтириб кузатардим. Кейин Миржалол Қўшоқович майдонга чақирди. Мен чигилни ёзишдан кейин энди формамни кийган эдим, ... 8 дақиқада томошабинлар қаршида тўп сурдим. Ўзбекистон чемпионатидаги илк ўйиним шундай кечди. Буларнинг бари имконсиз бўлиб туюларди, мен жуда бахтиёр эдим. Мен миллий чемпионат тарихида энг ёш футболчи бўлдим”, - дейди Жалолиддинов.

2010 йилда клубга Вадим Абрамов, Ўзбекистон миллий терма жамоасининг ҳозирги бош мураббийи раҳбарлик қилди. У Жасурни деярли ҳар бир ўйинда асосий таркибда майдонга чиқарарди. Абрамов унга ишонарди ва ҳамиша қўллаб-қувватларди.

“Ҳатто мен ёмон ўйнаганимда, мен ишончга сазовор эмасман деб ўйлардим. Лекин менга барибир имконият беришарди. Мавсумнинг учинчи ўйинида мен гол урдим ва ўзбек футболи тарихида энг ёш гол муаллифига айландим. Ўтган мавсумда мен ҳамиша майдонга тушардим ва Ўзбекистон чемпионатида мени энг яхши ёш ўйинчи деб топишди”, - дея ёдга олади у.

Жасур Жалолиддинов
Из личного архива Жалолиддинова
Жасур Жалолиддинов

Трансфер ва Россия клуби

Ёш ва иқтидорли футболчи ҳар ерда кўзга ташланади. Сўнгги йилларда турли жамоа мураббийлари Жалолиддиновга қизиқиш билдиришди, унинг трансфери ҳақида сўрашди. Лекин аввалига ҳаммаси агентлар билан музокаралар даражасида эди. Баҳор ойида қаҳрамонимиз у Москванинг “Локомотив” раҳбари назарига тушганини билган. Ўзи илгари бу жамоа ўйинларини кузатмаган.

“Ватандошимиз Элдор Шомуродов “Ростов”га ўтгандан кейин бутун Ўзбекистон Россия футболини кузатишни бошлади”, - дея аниқлик киритди футболчи.

Жорий йил ёзида ёш ўйинчининг “Локомотив”га трансфери тўғрисида расмий таклиф келиб тушди. “Бунёдкор”да молиявий қийинчиликлар бор эди, сўнгги йил фақат академия тарбияланувчилари қолганди. Шунинг учун клуб унинг трансферига розилик билдирган.

Янги жамоада Жасурни яхши қарши олишди, бунинг устига у ерда аллақачон кўплаб легионерлар бор эди. Спортчи ўзбек ва рус футболи ўртасидаги фарққа эътибор қаратган: унинг республикасида ўйин техникасига катта эътибор қаратилади, Россияда эса кучга эътибор катта.

Афсуски, “Локомотив”нинг жорий мавсумида Жасур захирада бўлди ва майдонга тушмади.

“Албатта, трансфер вақтида ҳеч ким менинг янги жамоадаги позицияим ҳақида кафолат бера олмайди. Мен дарҳол асосий таркибда ўйнамаслигимни билган эдим, холос. Лекин ҳеч киси йўқ, ҳаммаси олдинди. Шомуродов ҳам “Ростов” шарафини ҳимоя қилиш учун дарҳол майдонга тушмаган эди, қарийб бир йил захирада эди”, - дейди Жасур.

Октябрда “темирйўлчилар” уни “Тамбов”га ижарага бериб юборди. Ҳозир жамоа стадион тайёр эмаслиги сабаб Саранскда ўз майдонидаги баҳсларни ўтказмоқда. Ўзбекистонлик футболчи “Динамо-Брянск”га қарши кечган ўйинда дебют қилди.

Жорий мавсумда футболчи кейинги йил “Локомотив”га юқори тайёргарлик билан қайтиш учун ўз олдига кўпроқ ўйнаш ва тайёрлигини оширишни мақсад қилиб қўйган.

“Мамлакат чемпионатида иштирок этмоқчи бўлсанг, жамоангда ўзингни яхши кўрсатишинг керак”,  - деб ишонади Жасур.

Унинг учун майдондаги энг қулай позиция ярим ҳимоянинг ўнг қаноти ҳисобланади.

Ўзбекча ош ва кумирлар

Спортчи бўш вақтларини уйда компьютер ўйинларини ўйнаш билан ўтказади. Баъзан шаҳар бўйлаб сайр қилади.

У ҳақиқий ўзбек сифатида ҳаётини ошсиз тасаввур қила олмайди. Ҳафтасига камида бир марта маҳаллий кафега ошхўрликка боради.

“Бунёдкор”да ўйиндан бир кун олдин ҳамиша ош танаввул қилардик, дам олиш кунлари ҳам. Бу ерда агентлардан маслаҳат сўрадим: яхши ўзбек ресторани қаерда бор? Улар топишди ва мен бу ерда ватанимни эслаш учун келаман. Чойхонада ватандошларимни кўриш ёқимли. Улар мен футболчи эканимни билишади ва ҳамиша илиқ қарши олишади”,  - дейди спортчи.

Мавсумнинг биринчи ярми “Тамбов” учун 18 декабрда якунланади. Ёш футболчи бўш вақтини ватанида, Навоийда ўтказмоқчи. У бувиси ва тоғаларини соғинган.

Элдор Шомуродов ўзбек футболидаги унинг кумиридир. Улар баъзан гаплашиб туришади, Шомуродов ватандошига маслаҳатлар бериб туради.

Россиялик футболчилардан яқинда Италиянинг “Аталанта” клубига ўтган ва “Локомотив”нинг собиқ ярим ҳимоячиси Алексей Миранчук.

“У менга ўхшаб чапақай. Унинг ўйин услуби, ҳамиша ўрганиш ва маҳоратини ошириш иштиёқи ёқади. Интервьюларимнинг бирида Алексейни жуда ҳурмат қилишимни айтганман. Шундан сўнг у менинг олдимга келиб сўрашди ва ўшандан буён машғулотларда ёрдам берди”, - дейди у.

Асосий мақсадларидан бири хорижда улкан спорт ютуқларини қўлга киритишдир.

163