Президент РФ В. Путин встретился с наследным принцем Саудовской Аравии М. ибн Салманом Аль Саудом

Шаҳзода ва президент - Путин ва Муҳаммад муносабатлари нега АҚШ оромини бузмоқда

2166
(Янгиланган 20:17 28.08.2020)
Пандемиядан кейин дунё етакчиларининг биринчи йирик учрашуви ноябр ойининг охирида Ар-Риёдда бўлиб ўтади - албатта, “Катта йигирмалик” саммити назарий жиҳатдан кейинга қолдирилиши мумкин

Пандемиядан кейин дунё етакчиларининг биринчи йирик учрашуви ноябр ойининг охирида Ар-Риёдда бўлиб ўтади - албатта, “Катта йигирмалик” саммити назарий жиҳатдан кейинга қолдирилиши мумкин, аммо, эҳтимол, юзма-юз мулоқотни соғинган давлат раҳбарлари, бундай драматик ва оғир йил охирида учрашиш имкониятидан бош тортишмайди. Саммитга 84 ёшли қирол Салмон мезбонлик қилади, аммо аслида мезбонликни унинг ўғли ва меросхўри 34 ёшли Муҳаммад амалга оширади. Меҳмонлардан бири эса Владимир Путин бўлади, у учун бу сафар Саудия Арабистонига учинчи ташриф бўлади.

Саудия Арабистони ва Россия ўртасидаги геосиёсий яқинлашув сўнгги йилларда энг муҳим тенденциялардан бири ҳисобланади. Унинг энг ёрқин далиллари - бу нефт бозоридаги ҳамкорлик: 2016 йил охиридан бошлаб амалда бўлган ОПЕК+ келишуви (бу ерда асосий ўйинчилар айнан саудияликлар ва руслар). Жорий йилнинг март ойида томонлар уни узайтириш параметрлари бўйича келиша олмадилар ва шартнома тузмадилар - аммо апрел ойида, нефт нархининг ўта кескин пасайишидан сўнг, янги шартномани имзоладилар. Аммо нефт - Россия-Саудия яқинлашувининг бир қисмидир ва унинг меъморлари сифатида Путин ва Муҳаммад чиқишмоқда. Беш йил давомида улар кўп нарсаларга эришдилар ва ҳозирда барчаси қандай бошлангани ҳақидаги жуда қизиқарли тафсилотлар намоён бўлмоқда.

Йўқ, салкам бир асрлик баъзида нотекис Саудия-Россия муносабатларида эмас. СССР ёш қиролликка (шу жумладан, нефт таъминоти билан) фаол равишда ёрдам берган 1920-1930 йилларда кўтарилишдан бошлаб, улар деярли ярим асрга узилиб қолди. Саудия монархияси АҚШнинг энг яқин иттифоқчисига айланди, СССР билан эса дипломатик алоқаларни узди. Америкаликлар диндор саудияликларда ҳар томонлама совет даҳрийлардан қўрқувларини кучайтирди - ва араб дунёсини қамраб олган дунёвий антимонархистик инқилоблар тўлқини ва "араб социализми"ни қуришга ўтиш шубҳали саудияликларни русларнинг ҳийла-найрангларига ишонтирди. 80-чи йилларда Афғонистондаги совет қўшинларига қарши урушда мужоҳидларга ёрдам бериш саудияликлар учун кофирлар билан муқаддас урушга айланди, кейинчалик нефт нархининг қулаши эса деярли уларнинг Ғарбнинг СССР билан курашига қўшган ҳиссаси сифатида тақдим этилди. Аммо СССР йўқ бўлиб кетди, Ар-Риёдга социалистик таҳдид энди йўқ эди - аммо муаммолар сақланиб қолди ва ҳаттоки янги, анча жиддийлари пайдо бўлди. 90-чи йилларнинг бошларида Москва билан муносабатларни тиклаган саудияликлар 2000-чи йилларда Яқин Шарқдаги позицияларини тиклай бошлаган шимолий державага диққатини ошира бошлади.

Америкаликлар Ироқни тор-мор қилиб, Афғонистонни босиб олаётган пайтда, Саудия Арабистони Москвага нисбатан турли хил ҳаракатларни амалга оширди – аммо шу билан бирга асосан Эрон мавзусига эътибор қаратди. Ар-Риёд учун Эрон-Россия яқинлашувининг олдини олиш жуда муҳим эди, чунки айнан Теҳрон асосий таҳдид ва асосий душман сифатида қабул қилинган. У пайтда саудияликларнинг асосий муаммолари эронликлар билан эмас, балки америкаликлар билан, аниқроғи, уларнинг Яқин Шарқдаги сиёсати билан боғлиқ эди.

2001 йил 11 сентябр терактларидан сўнг америкаликлар Яқин Шарққа ўрнашиб олдилар, аммо саудияликлар бунга унча хурсанд бўлишмаган. Чунки Ислом дунёсида ва айниқса, ваҳҳобийлик ватанида, яъни Саудия Арабистонида аксил-Америка кайфиятларининг жавобий ўсишини тахмин қилиш қийин эмас эди. Америкаликлар қўғирчоғи обрўси Саудия сулоласига жуда катта муаммолар келтириб чиқариши мумкин эди: у араб ва ислом дунёсининг етакчиси мақомига даъво қилаётган эди, ва шунчаки чўл бўрони билан учирилиб кетиши мумкин эди. Ва Ар-Риёд Яқин Шарқнинг америкалик стратеглар томонидан тузилган янги хариталарини ҳам ёдда тутар эди. АҚШга қарамликни сусайтириш ва умуман Ғарбдан узоқлашиш керак эди.

2000-чи йилларнинг ўрталаридан бошлаб Саудия Арабистони раҳбарлари, хусусан Вашингтондаги собиқ элчи ва разведка хизмати раҳбари шаҳзода Бандар Москвага тез-тез ташриф буюра бошладилар. 2007 йилда Россия президенти Ар-Риёдга биринчи бор ташриф буюрди ва икки давлат ўртасидаги муносабатлар тез орада янги босқичга кўтариладигандек туюлди. Аммо Саудия Арабистони раҳбариятида икки стратегия ўртасидаги кураш давом этди: Америкага мойил ва Америкага қарши. Америкага қарши кураш АҚШ билан алоқаларни узишга чақирмаган - унинг тарафдорлари Америкага пасанги сифатида Хитой ва Россия билан муносабатларни кучайтиришни тарғиб қилишган. 2011 йилда бошланган “араб баҳори” қироллик учун хавфларни оширди: бирин-кетин араб дунёси мамлакатлари ўт олган. Қаддафи сингари рақиб-душманларни йўқ қилиниши “Мусулмон-биродарлар”* ҳокимиятга келган Миср йўқотишларини, қўшни Ямандаги тартибсизлик ва қўшни Суриядаги урушни қоплаб бермади. Америкаликлар, улар вазиятни ўз қўлига олмаса-да, ҳеч бўлмаганда ёрдам беришади деган умид тезда пучга чиқди. 2013 йилда саудияликлар америкаликлар уларга ёлғон гапиришаётганини англадилар - буни англаш, Асад гўё барча қизил чизиқларни кесиб ўтганига қарамай, Обаманинг Сурияга ракета- бомбардимон ҳужумини бошлашдан бош тортганидан кейин вужудга келди. Айнан Владимир Путин Обамани кўндирди, аниқроғи, у ўзи бошини тиқвоган тупикдан чиқаришга ёрдам берди. Саудияликлар Вашингтондан шунчалик хафа бўлишдики, ўша пайтнинг ўзида, 2013 йил сентябр ойида, улар БМТ Хавфсизлик Кенгашидаги икки йиллик ўринларидан воз кечиб эшикни қаттиқ ёпиб чиқиб кетдилар.

Улар ҳамон Сурияда Асадга қарши мухолифатни қўллаб-қувватлашда давом этишарди - аммо Асаднинг қулаши ўрнига улар Сурия ва Ироқда ИШИДнинг* кучайишини кузатдилар. Ўзини "халифалик" деб эълон қилганлар вақти келиб Макка ва Мадинани озод қилиш ниятида эканлигини яширмади - саудияликлар кимга ишонишлари керак эди? Америкаликларгами? Аммо "халифалик" уларнинг Ироқдаги нодон ҳаракатларининг натижаси эди - агар АҚШ тартибсизликдан фойдаланиб, шу вақтнинг ўзида Саудия Арабистонини ҳам қайта тартибга солишга қарор қилса-чи?

Ва шу пайт Ар-Риёдда қирол Абдуллоҳ вафот этди - 2015 йил январ ойида тахтга унинг укаси Салмон ўтирди. Аммо аслида 29 ёшли шаҳзода Муҳаммад бин Салмон биринчи шаҳсга айланади - у мудофаа вазири ва меросхўр ўринбосари лавозимини олади. Ёзда Салмон Россияга келади ва Путин билан учрашади. Кейинги йилларда у мамлакатимизга доим келиб туради, баъзан йилига икки марта, аммо биринчи учрашув асосийси бўлди. Унинг баъзи тафсилотлари яқинда The Guardian нашрида пайдо бўлди, унда Канаданинг бир фуқароси томонидан Вашингтондаги федерал судга берилган даъво ҳақида ҳикоя қилинган. Нима учун айнан у ерда? Чунки ўша йиллардаги Саудия разведкаси раҳбарларидан бири шаҳзода Муҳаммадга қарши судга даъво қилган. Саад ал Жабри анча вақт олдин Канадага қочган ва энди эса  шаҳзода уни ўша ерда ҳам ўлдирмоқчи бўлаётганликда айбламоқда (2018 йил октябр ойида Саудия Арабистонининг Истамбулдаги консуллигида ўлдирилган журналист Жамол Хашоги ўлимидан бир неча ҳафта ўтгач). Шаҳзода Жабрини нима сабабдан ўлдирмоқчи бўлган? Марказий разведка бошқармаси унга шаҳзода Муҳаммаднинг Сурияга русларни таклиф қилиш режаларидан норозилигини етказгани учун. Ахир қандай қилиб, 2015 йил сентябр ойида Суриядаги операциямизнинг бошиданоқ, бизга "Россия аралашуви" Саудия Арабистони бошчилигидаги бутун сунний дунёни бизга қарши қаратишини айтиб келишганку. "Саудияликлар қўзғолончиларни қўллаб-қувватлаб келишган, улар Асадни деярли мағлубиятга учратдилар ҳам, шунда уни қутқаргани руслар келди - тамом, энди Россияга қарши жиҳод бўлади!"

Ўша пайтнинг ўзида бу кулгили эди, аммо аниқланишича, ҳақиқат бундан ҳам қизиқроқ бўлиши мумкин эди экан. Шаҳзода Муҳаммад Сурияда русларнинг бўлишига ва ҳатто улар у ерда пайдо бўлишидан олдин ҳам эътироз билдирмаган ва Саудия Арабистони америкаликларнинг эътирозларига эътибор бермай, Россия томон бурилди:

"Саудия Арабистонининг валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Салмон 2015 йил ёзида мамлакатнинг ташқи сиёсатини ўзгартирди ва Россиянинг Суриядаги ҳарбий операцияларига яшил чироқ берди". Бу ҳақда Канадага қочиб кетган разведка собиқ ходими Саад ал Жабри томонидан берилган даъво аризасида ёзилади. Вашингтон Федерал судига тақдим этилган ҳужжатда Жабри Москванинг Суриядаги ҳаракатларига ижобий муносабат, МРБнинг ўша пайтдаги директори Джон Бреннанни хавотирга солганини таъкидлаган.

Суд даъвосига кўра, 2015 йил июл ва август ойларида Жабри билан суҳбатда Бреннан “Салмон Россия Сурияга ҳужумини Россия Суриядаги урушнинг бир қисми бўлмаган пайтда ҳам қўллаб-қувватлаганига” ишора қилган.

Саудия собиқ разведкачисининг таъкидлашича, МРБ бошлиғининг хавотирлари тўғрисида маълумотни валиаҳд шаҳзодага етказганида, Салмон "ўта ғазабланган" бўлган. Жабрининг фикрига кўра, айнан Бреннан билан учрашувлар унинг ишдан бўшатилиши ва қиролликнинг разведка хизматидаги ишини йўқотиши, кейинчалик  мамлакатдан Канадага кўчиб кетиши билан боғлиқ”.

Бундан ташқари, Муҳаммаднинг йўналишини ўзгартиришга унинг адаши - Бирлашган Араб Амирликларининг деярли ҳукмдори, шайх Муҳаммад ибн Заид ундаган (у 2012 йилдан бери Путиннинг олдига мунтазам равишда келиб турган):

"Ғарб дипломатларининг айтишларича, шаҳзода Муҳаммад мудофаа вазири бўлганидан кўп ўтмай, отаси 2015 йил январида қирол Абдуллоҳ вафотидан кейин тахтга ўтиргандан сўнг, унга Абу-Дабининг валиаҳд шаҳзодаси шайх Муҳаммад бин Заид катта таъсир кўрсатган. <...> 2015 йилги воқеалари билан таниш бўлган манба шаҳзода Муҳаммад ва Шайх Муҳаммад феврал ойида Абу-Дабида бўлиб ўтган Idex қуроллар ярмаркасида учрашганликлари ҳақида хабар берди: "Бу Муҳаммад бин Салмоннинг амбициялари, қарашлари ва эътиқодларида бурилиш нуқтаси бўлди". Шайх Мухаммаднинг таъкидлашича Сурияда "Мусулмон-биродарлар"* инқилоби таҳдиди Форс кўрфази монархиялари нуқтаи назаридан Асаднинг омон қолишидан кўра ёмонроқ эди. Шайх Муҳаммад шаҳзодага Суриядаги "Мусулмон-биродарлар"* инқилобининг катта таҳдиди ва уларга АҚШ ёрдам бераётгани ҳақида гапириб берган...

Шайх у янги иттифоқлар қуришни бошлаши кераклигини, Хитой ва Россия томон бурилиши кераклигини айтди. Таъкидланишича, шайх Муҳаммад бин Заид гўёки президент Владимир Путин билан яхши муносабатда бўлган".

Саудия шаҳзодаси 2015 йил 18 июнда Путин билан суҳбатлашгандан сўнг, бу ҳақда АҚШ хабар топиб, Марказий разведка бошқармаси раҳбари Бреннан ал Жабрига ўз норозилигини билдирди. Жабри бу ҳақда Муҳаммадга айтганда, шаҳзода Америка босимидан ғазабга келди ва эҳтимол ал Жабрини икки томонлама ўйинда гумонлади. Жабри разведкадаги лавозимидан маҳрум бўлди ва кейинчалик Канадага қочиб кетди.

Албатта, махсус хизмат қочқин раҳбарига ишониш қийинроқ, аммо бу ҳолатда шаҳзода Муҳаммаднинг Россия томон бурилиши ҳақидаги воқеа ҳақиқатга ўхшайди. Унинг тафсилотларини ошкор қилиниши (русларнинг Сурияга кириши учун "яшил чироқ") Саудия шаҳзодаси учун жуда фойдасиз, аммо агар америкаликлар унга шу тарзда босим ўтказишга қарор қилсалар, улар мутлақо тескари натижага эришадилар.

Бу йил баҳорда англо-саксон оммавий ахборот воситаларида Путин ва Муҳаммаднинг ОПЕК+ янги шартномаси борасида телефон суҳбати пайтида гўёки жанжаллашгани, - гўёки шаҳзода Россия президентига деярли бақиргани ҳақида "сизма маълумот" чоп этилган эди. Бундан ташқари, Вашингтонни ҳам бу воқеага аралаштиришган эди: гўёки Трампнинг куёви Саудия шаҳзодасининг ниятларидан - Москва билан қаттиқ суҳбатдан хабардор бўлган, лекин уни тўхтатиб қолмади. Ушбу провокацион "маълумотлар сизиб чиқиши" Москва ва Ар-Риёд ўртасида келишмовчиликларни келтириб чиқаришга қаратилган бўлган, аммо бу натижа бермади, чунки тез орада Путин ва Муҳаммад янги нефт битими тўғрисида келишиб олдилар. Россия ва Саудия Арабистонининг миллий манфаатлари бизнинг мамлакатларимизни бир-бирига яқинлаштирмоқда, америкаликларга бўлган ишончсизликни эса тузатишнинг иложи йўқ. Ноябр ойида Ар-Риёдда Путин ва Муҳаммад уларни бир-бирлари билан уриштиришнинг навбатдаги уринишлар устидан анча кулишади.

* Россияда тақиқланган террористик ташкилотлар.

2166

Рус вакцинасини йўқ қилиш: катта сиёсатнинг кичик ўлжаси

1448
(Янгиланган 16:13 18.09.2020)
Россиянинг коронавирусга қарши вакцинани ишлаб чиқаришда етакчилик Ғарб учун нафақат ёқимсиз сюрприз, балки ҳам сиёсий, ҳам молиявий сабабларга кўра ғазабни келтирадиган чақирувга айланди.

Бир томондан, тубдан ортда қолган, нодемократик Россиянинг мураккаб илмий ва  технологик соҳаларда бундай ютуқларни амалга оширишга ҳаққи йўқ эди. Бошқа томондан эса – астрономик катталикдаги мўмай ютуқ турибди, у Ғарб фармацевтика концернлари ёнидан сузиб ўтиб кетиши деган фикрнинг ўзи, у ерда жиғилдон қайнашини келтириб чиқариши мумкин. Масалан, Ҳиндистонга 100 миллион дозани етказиб бериш тўғрисидаги келишувнинг ўзи эътиборга лойиқ.

Россия рус олимларининг илмий иш натижаларини обрўсизлантириш учун кўплаб уринишларга дуч келганлиги ажабланарли эмас: катта сиёсат, катта пул.

Бироқ, акулалар ёнида, хўжайин столидан қандайдир егулик олиб турадиган - ёпишқоқ-балиқлар учун ҳар доим жой топилади.

Дунёдаги энг қадимий ва нуфузли тиббиёт журналларидан бири The Lancet да “Спутник- V” вакцинасининг синов натижалари тўғрисида нашр этилган мақола атрофида шунга ўхшаш воқеа пайдо бўлди.

Мақола яшин тезлигида танқидга учради.

Жаҳон ОАВлари томонидан тарқатилган катта янгилик – бу очиқ мактуб бўлди, унда Америка Темпл университети биология профессори Энрико Бусси "эҳтимол, рус тадқиқотчилар йўл қўйган хатолар” борасидаги қўрқувлар юзасидан фикр билдирган. Уни 25 га яқин Ғарб олимлари қўллаб-қувватлади.

The Lancet россиялик тадқиқотчиларга берилган саволларга жавоб беришни таклиф қилди, бу ўз навбатида бажарилди.

Гамалея маркази нашрга “Спутник-V” вакцинасини ўрганиш бўйича тўлиқ клиник протоколни тақдим этди. Россия тўғридан-тўғри инвестиция жамғармаси раҳбари Кирилл Дмитриев мақола чоп этди, унда танқидчиларнинг асосий даъволари юзасидан батафсил изоҳ берган.

Шу ўринда муаммо нафақат маҳаллий тадқиқотчилари эътибор қаратган илмий ишларда эмас.  

Гап шундаки, жанжал кўтарган мактубнинг муаллифи ўзи жуда диққатга сазовор одам. Би-би-си материалида Энрико М. Буччи "сохта фанга қарши таниқли курашувчи" деб номланган. Бироқ, "илмдан ишбилармон" характеристикасини қўллаш тўғри бўлар эди.

2016 йилда Буччи илмий ишларни текшириш, тўғрилик ва ҳаққонийликни ўрганишга ихтисослашган Resis Srl компаниясига асос солган.

Бу замонавий илм-фаннинг жуда долзарб мавзуси. Сўнгги йилларда тадқиқотчилар нашр этган мақолаларда кўп хатолар,  шу жумладан қўпол хатолар устида ушланмоқда. Гап фақат суиистеъмол ёки фирибгарлик тўғрисида эмас, кўпинча ҳаққоний камчиликлар мавжуд бўлиб, улар фош этилганда, олимларнинг, ҳатто бутун илмий муассасаларнинг обрўсига таъсир қилади.

Айнан мана шундай муаммоларнинг олдини олиш учун, муаллифлар ва тадқиқот тузилмалар тез-тез ўзларининг матнларини мустақил равишда текшириб кўриш мақсадида – чоп этишдан аввал - бу каби ишларга ихтисослашган фирмаларга мурожаат қилишади.

Хусусан, мазкур фаолият учун Германиянинг Фриц Липманн институти Буччи компаниясини ёллаган, бу ерда бир мунча вақт олдин нашр этилган ишлардаги хунук хатолар туфайли катта жанжал кўтарилди.  Nature журнали бир йил олдин ушбу воқеа батафсил маълумот берган.

Бундай бизнес маълум ахлоқий чекловларни келтириб чиқаради, буни профессор Буччи яхши англаб етади. 2019 йил декабрда Nature журнали ўзида илмий ишнинг софлиги ва ҳаққонийлигига бағишланган материал нашр этилди, у ерда Буччи ҳаммуаллифлик қилган. У ерда ҳам Энрико Н. Буччининг манфаатлар тўқнашуви борлиги очиқ ойдин қилиб кўрсатилган.

Оддий қилиб айтганда, тижорат компанияси эгаси у ихтисослашаётган фаолият тўғрисида омма олдида гапирганда, бу аслида ўз компаниясининг рекламасига айланади.

Аммо, албатта, Россия вакцинасини "фош қилиш" ҳақида гап кетганда, бундай майда-чуйда нарсалар аҳамият касб этмайди.

Ғарб Россия ишланмаларининг етакчилигига путур етказиш ёки ҳеч бўлмаганда уларни  заифлаштириш умидида яна бир зарба бериш мақсадида Буччининг очиқ (ва маъноси бўйича ўзини ўзи реклама қилиш) мактубидан фойдаланди.

Профессорнинг ўзи эса шундай катта миқёсда, орзу ҳам қилмаган даражада пиарни олди. Аслида, бу "хайпга жиловлаш" деб номланади, бу тамойил бўйича юзлаб ва минглаб медиа-шахслар ҳаракат қилади.

Шубҳасиз, бу жуда жозибадор янги тижорат шартномалар шаклида унга натижа беради. Катта сиёсатнинг лойқа сувида хайпни овлаш жуда фойдали бўлиши мумкин.

Аммо бу умуман фанга, хусусан тиббиётга ва дунё бўйлаб юз минглаб одамларнинг ҳаётини сақлаб қолишга ҳеч қандай алоқаси йўқ.

1448
Алексей Навальный

Германия Алексей Навальнийни жим туришга мажбур қилади

579
(Янгиланган 18:24 16.09.2020)
Алексей Навальний комадан ўзига келганидан сўнг олинган биринчи суратини ижтимоий тармоқларда жойлаштирди, у ижобий динамикага қарамасдан соғлиғида ҳамон муаммолар сақланиб тургани маълум қилган.

Душанба куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Германия ташқи ишлар вазири Хайко Маас блогер “Новичок” билан заҳарлангани ҳақида хулосалар борасидаги танқидларни тўхтатишни талаб қилди, чунки Франция ва Швеция айрим мустақил лабораториялари бундесвер мутахассисларининг хулосаларини тасдиқлашди.

“Айрим” – лабораториялар, чунки улар ҳақида маълумот ҳам махфийлаштирилган. Идора раҳбарининг истаги ижобат бўлиши эҳтимолдан йироқ. Аммо тескари натижа эҳтимоли катта, чунки ҳозирда Алексей Навальний ўзи Германия ҳукуматига катта зарар етказди.

New York Times нашри Германия хавфсизлик хизмати юқори лавозимли вакилига таянган ҳолда, у соғайгандан кейин “ўз фаолиятини давом эттириш учун” Россияга қайтишни хоҳлаётганини маълум қилди.

Агар газетанинг инсайди ҳақиқатга яқин бўлса, унда Навальний учун фақат хурсанд бўлиш мумкин, чунки бундай истак унда шубҳасиз когнитив функциялар сақланиб қолганидан далолат бермоқда – чунки шифокорларнинг изоҳларига кўра, унинг оғир аҳволда бўлганида бунга кафолат йўқ эди.

Сўнгги бир неча ўн йилликлар ичида аввал таниқли бўлган кўплаб ижтимоий ва сиёсий арбоблар Россияни тарк этиб, баланд овоз билан эшикни ёпдилар. Натижа ҳар доим бир хил эди: улар ижтимоий қудратни тезда йўқотиб, ҳеч ким қизиқмайдиган умумий эмигрантлар массасига қўшилишди. Кремлга қарши муросасиз курашчилар позицияси билан бир қаторда улар бу мақом билан боғлиқ молиявий имкониятларни ҳам йўқотишди - рус мухолифатчилар орасида Михаил Ходорковскийга ўхшаган чинакам бой одамлар кам.

Натижада, энди улар фақат Прага, Рига ёки Лондондаги камтарона квартиралардан ижтимоий тармоқларга заҳрини сочиш билан шуғулланиш тўғри келади. Ахир энг ачинарли ҳолатларда эса, Пётр Павленский билан содир бўлганидек, янги келган мамлакатда "қонли гебни" (режим) ва "жазолаш психиатрияси" тош тегирмонига тушиш мумкин.

Айтганча, дарсни ўзлаштиришди. Ҳар йили "Мен Россияни абадий тарк этаман, у менсиз нобуд бўлсин" мавзуси камроқ ва секинроқ эшитилмоқда.

Алексей Навалний учун эса бундай ёндашув айниқса ачинарли бўларди. У нафақат Россиядаги энг таниқли мухолифат етакчисига айланди, балки ўз тарафдорларидан маблағ ундириш учун жуда самарали тизимни ҳам яратди. Ўтган йиллар давомида бу унга кўплаб ёқимли бонусларни ва умуман олганда жуда юқори турмуш даражасини таъминлади - қиммат хорижий курортларда оилавий таътилдан тортиб, қизининг Стэнфорд университетида таҳсил олишигача.

Блогерда "ортиқча меҳнат билан орттирилганлар"дан заррача ҳам воз кечиш ва дунёнинг чеккасида қадимги Солсберида шинам ҳаёт ўрнига, гўёки Британия махсус хизматлари томонидан заҳарланган иккинчи Скрипалга айланиш истаги йўқлиги ажабланарли эмас - барчаси ГРУ қотилларидан мўъжизавий равишда қочиш афсонасини қўллаб-қувватлаш учун.

Аммо бу ерда Алексей Навальнийнинг шахсий манфаатлари билан унинг касаллик ҳақида Ғарб томонидан тасвирланган сурати ўртасида принципиал қарама-қаршилик пайдо бўлади. Хавфсизлик нуқтаи-назаридан немислар томонидан қўйилган ташхис уни ватанга қайтишига йўл қўймайди. Аммо блогер ўжарлик билан ортга қайтмоқчи, тўғри уни ўлдиришга оз қолган аждарнинг оғзига бориб тушиш, ҳеч қандай “Новичок” билан заҳарланиш ва Россия ҳукумати томонидан ҳаётига таҳдид солинишига ишонмаслигини англатади.

Энг ёмони, Навальний ватанга эпикриз билан қайтиши керак бўлади. Германия томони эса, Москвага унинг ташхисини тасдиқловчи ҳар қандай маълумотни беришдан бош тортмоқда. Россия Бош прокуратураси немис ҳамкасбларига блогернинг касаллиги ҳақидаги барча воқеаларни текшириш учун яна бир сўров юборди, аммо Берлин ёрдамига умид қилиб бўлмайди. Блогер ўзи билан бирга олиб келадиган “Шаритэ” клиникасидан кўчирма, Россиянинг ваколатли органларига жуда кўп қизиқарли маълумотларни бериши мумкин.

Умуман олганда, Алексей Навальнийнинг Россияга қайтиш истаги немисларни ниҳоятда ёқимсиз ва қийин аҳволга солиб қўймоқда, чунки шу ҳафтада қалаштириб ташланган уйдирмани ниҳоят ағдариш билан таҳдид қилмоқда.

Айтганча, британияликларда бу ҳолат янада бежиримроқ ишланганди. Скрипал заҳарланиш шоуси нафақат унинг кўлами ва тафсилотлари, шу жумладан уйларнинг бузилиши билан ҳайратга солди, "жабрланувчи"ни ҳам жуда тўғри танладилар: кураторлар айтганини тўлиқ бажарадиган ҳеч кимга қизиғи йўқ ва кераксиз собиқ жосус. Аммо шуниси аҳамиятлики, ҳатто Лондон Скрипалга ҳеч бўлмаганда минимал ҳаракат эркинлигини беришга журъат этмади ва унга журналист ёки дипломатлар билан суҳбатлашишга бирор марта имкон бермади.

Алексей Навальнийни бутун оиласи билан асосий россиялик мухолифачисининг ширин ҳаётидан ихтиёрий равишда воз кечишга ишонтириш немислар учун жуда мураккаб вазифа бўлиб чиқиши мумкин.

Блогер учун ёмон янгилик шундаки, унинг Россияга қайтиши бу “бўтқани дамлаган” Берлин учун жуда ёқимсиз оқибатлар билан хавф солмоқда, чунки у ерда бу масалани ҳал қилиш учун улар "ишонтириш" ва "ихтиёрий" сўзларини ишлатишни ўз ичига олмайди услубларга мурожаат қилишлари мумкин.

579
Флаги Узбекистана и Туркменистана

Ўзбекистон ва Туркманистон транспорт-коммуникация йўлагини шакллантиришни муҳокама қилди

11
Икки мамлакат “Ўзбекистон-Туркманистон-Эрон-Ўмон” халқаро транспорт-коммуникация йўлагини шакллантириш бўйича Ашхобод келишувини тезроқ амалга ошириш тарафдори эканликларини маълум қилди.

ТОШКЕНТ, 22 сен — Sputnik. Ўзбекистон ва Туркманистон ташқи сиёсий идоралари ўртасида сиёсий маслаҳатлашувлар навбатдаги раунди видеоконференция шаклида бўлиб ўтди.

ТИВ матбуот хизмати хабарига кўра,  музокаралар чоғида сиёсий, савдо-иқтисодий, илмий-техникавий, сув хўжалиги, транспорт-коммуникация, маданий-гуманитар соҳалардаги икки томонлама ҳамкорликнинг ҳозирги ҳолати ва алоқаларни ривожланиш истиқболлари атрофлича муҳокама қилинди.

Ташқи ишлар вазирлари илгари эришилган олий даражадаги келишувларнинг бажарилишини таҳлил қилдилар ва қўшма тадбирларни ўтказиш муддатлари, шу жумладан, Савдо-иқтисодий, илмий-техникавий ва маданий ҳамкорлик бўйича Ўзбекистон-Туркманистон ҳукуматлараро комиссиясининг навбатдаги раунди, Ўзбекистон-Туркманистон ишбилармонлар кенгашининг биринчи йиғилишини ўтказиш муддатлари тўғрисидаги таклифларни кўриб чиқдилар.

“Транспорт, транспорт-коммуникациялари ва транзит соҳасидаги алоқаларни кенгайтиришга қизиқиш билдирилди. Вазирлар “Ўзбекистон-Туркманистон-Эрон-Ўмон” халқаро транспорт-коммуникация йўлагини шакллантириш бўйича Ашхобод келишувини тезроқ амалга ошириш тарафдори эканликларини маълум қилдилар”, - дейилган хабарда.

Музокараларда кўп томонлама тузилмалар доирасидаги ўзаро алоқалар, шунингдек, Афғонистон муаммосига алоҳида эътибор бериб, халқаро ва минтақавий кун тартибининг айрим масалалари кўриб чиқилди.

11
Теглар:
ҳамкорлик, Туркманистон, Ўзбекистон