Вакцинация против гепатита

Пул билан ҳал қилиб бўлмайдиган иш нега Америка вакцинасиз қолди?

1190
(Янгиланган 16:15 12.10.2020)
Фармацевтика компаниялар боши устидан зар сочса ҳам, АҚШ вакцина пойгасида ортда қолди. Россия ва Хитойда бир неча вакциналар савдога чиқариш даражасига етиб келган.

Яқинда АҚШ президенти Дональ Трамп Америкада коронавирусга қарши вакцина президент сайловларидан сўнг пайдо бўлишини хабар қилди.

“Мен вакцина сайловдан олдин пайдо бўлиши керак деб ўйлагандим, лекин бу жараёнга сиёсат аралашди. Улар ўз ўйинларини ўйнашмоқда. Вакцина сайловдан сўнг дарҳол пайдо бўлади”, - деди Трамп

Шу билан бирга АҚШ президенти барча америкаликларга бепул вакцина билан биргаликда – ўзи даволанган препаратларни беришни ваъда берди. Трамп даволанган дорилар арзон эмаслигини ва АҚШ тиббиёт тизими дунёда етакчи ўринда турмаслигини ҳисобга олганда – бундай ваъда жуда яхши натижа беради дейиш мумкин. Айниқса PR мазмунида.

Оқ уй вакцина ишлаб чиқариш учун 12 миллиард долларга яқин пул сарфлади. Ушбу маблағлар Американинг ва Европанинг етакчи фармацевтика компаниялари орасида тақсимланди. Масалан американинг Novavax биотехнологиялар компанияси 1,6 миллиар доллар олган.

Лекин АҚШ маъмуриятининг асосий умиди Британия-швециянинг AstraZeneca компанияси ҳамда Оксфорд университети яратаётган вакцина билан боғлиқ эди. Лекин дастлабки синовлардаёқ ушбу вакциналар киритилган кишилар соғлиғида муаммолар пайдо бўлди. Вакцина синовлари тўхтатилди.

Маълумки, ёз ойларида эса АҚШ, Буюк Британия ва Канада Россияни киберҳужумларда айблаб вакцина ишлаб чиқаришга доир маълумотларни ўғирлашга уринишда айблашган эди.

Энди бўлса стратегия ўзгарган шекилли. Америка Қўшма штатлари Контрразведка ва хавфсизлик маркази (NCSC) директори Уильям Эванин Россия, Хитой ва Эронни Америкага COVID-19га қарши вакцина ишлаб чиқаришда халал беришда айбламоқда.

NCSC директорининг сўзларига кўра, -  "умумман олганда,  русларда ҳеч қандай вакцина йўқ". Ҳа майли, америкаликлар ўз раҳбарияти нервларини ҳимоя қилмоқчи шекилли. Уларга яқинда Россияда “Вектор” маркази томонидан ишлаб чиқилган иккинчи вакцина ҳам рўйхатдан ўтказилишини айтишга қўрққан шекилли.

Ушбу вазиятга глобал нуқтаи назардан қараганда – бир нарса кўринади. Вашингтон ўзининг ҳар қандай муваффақиятсизликларида – Москвани айбдор қилишга одатланган.

Дунёнинг вакцина учун пойгасида ғалаба қозониш Вашингтон учун жуда муҳим эди. Бунда нафақат Трампнинг сайловолди устунлиги балким Американинг дунёда энг етакчи, илмий жиҳатдан энг ривожланган ва чексиз имкониятларга эга давлат экани дунё ҳамжамияти олдида яна бир бор тасдиқланган бўларди.

Лекин, дунёнинг бир неча етакчи фармацевтика компаниялари устидан сахийлик билан пул сочган бўлсада – Америка мақсадига эриша олмади. Ҳа,  АҚШ ушбу жараённи молиялаштириш учун нафақат 12 миллиард, балким 50 ва ҳатто 100 миллиард харажат қилиши ҳам мумкин эди. Лекин бу дунёда фақат пул билан ҳал қилиб бўлмайдиган ишлар ҳали ҳам бор.

Умуман сўнгги йилларда АҚШга анъанавий устуворлик бериб турган “устунлар” бирин кетин панд бераётганини кузатиш мумкин. Собиқ ҳамкорлар ва халқаро ташкилотлар АҚШ сиёсий таъсири доирасидан чиқмоқда, маъқул келмаган давлатларда “рангли инқилоблар” уюштириш технологияси ҳам панд бермоқда.

Вакцина ишлаб чиқариш пойгасида орқада қолиш эса - АҚШ қудратининг асосий устуни бўлган доллар ҳам ҳамма нарсага қодир эмаслигини яққол кўрсатди. 

1190

Беларусь "рангли инқилоб"ни кўмиб ташламоқда

839
(Янгиланган 18:07 23.10.2020)
Беларусь мухолифати шунчалик омадсизки, ҳатто йилнинг "энг омадсиз" номинациясида ҳам ютқазиш учун барча имкониятларга эга.

Ўзига боғлиқ бўлмаган ҳолатлар ҳам, шундай афсонавий ташаббусларни бераётган етакчиларга қарши ўйнамоқда.

Светлана Тихановская томонидан Александр Лукашенкога икки ҳафта олдин тақдим этган "ультиматум" муддати якшанба куни тугайди.

Беларусь ҳукумати унинг талабларини бажаришга тайёр эканлигидан дарак берувчи ҳеч қандай белгилар кузатилмаяпти, "Президент Света" ваъдасига биноан, душанба кунидан бошлаб Беларусда бутун мамлакат бўйлаб умумхалқ тартибсизликлар хаосига тушиб қолиши, йўллар тўсиш ва  дўконларда сотувлар қулаши керак.

Бироқ, воқеаларнинг ушбу ривожланиши ҳар куни тобора фантастик кўринади.

Кўриниб турибдики, бу вазиятдан энг кам йўқотиш билан чиқиб кетиш ҳақида бош қотираётган мухолифатнинг координацион кенгашида ҳам гумон қилинмоқда.

Унинг аъзоларидан бири Павел Латушконинг айтишича, ультиматум муддати тугаши билан қўлнинг озгина ҳаракати билан "халқ" ультиматумига айланади, улар ўз фаоллигини оширадилар. Шунда ҳеч қандай мажбурият бермайдиган ва шарҳлаш учун кенг имкониятларни тақдим этадиган жуда қулай таъриф.

Аммо Беларусда тобора равшан бўлиб бораётган намойишларнинг муваффақиятсизлигини фақат ички омиллар билан боғлаш нотўғри бўлар эди, гарчи улар албатта катта рол ўйнайди.

Рангли инқилоб ҳодисасининг кенг миқёсда бадном этилиши пайтида Беларусь мухолифати (ва унинг чет элдаги кураторлари) ҳокимиятни ағдаришни бошлаши омадсизликка учради.

Ўн ярим йил давомида у - бу ҳодиса - кўплаб давлатларнинг ҳукуматларига ҳақиқий таҳдид ва бир вақтнинг ўзида мухолифат учун илҳом манбаи бўлди. Рангли инқилоблар ёқмайдиган ҳукмдор ва режимларни ўзгартириш учун мукаммал ва қудратли қурол деб қаралди. Бу ғоя баъзиларни руҳий тушкунликка туширса, бошқаларга яқинда ғалаба қозонишига ишончни кучайтирди.

Аммо, эҳтимол, энг муҳими: сиёсат билан бевосита алоқаси бўлмаган кўплаб одамлар ҳаётни ҳақиқатан ҳам яхши томонга ўзгартириш имкониятига чин дилдан ишонишган.

Ахир рангли инқилоб – бу шунчаки давлат тўнтариши эмас. Ёрқин келажак учун ёзилган қоидаларга зид равишда, одатда сиёсий бўлмаган, аммо зудлик билан ҳукуматни ўзгартириш зарурлигига қатъий ишонган, кўчаларга чиққан фуқароларсиз амалга ошириш мумкин эмас. Айнан шу нарса ўнлаб ва юз минглаб одамларни 2011 йилда Қоҳирадаги Таҳрир майдонига ва 2013 йилда Киевдаги Евромайданга келишга ундади.

© Sputnik / Михаил Климентьев

Айтганча, бошида Беларусь норозиликлари кўп сонли кишилар билан мақтаниши мумкин эди. Аммо энди ҳафтадан ҳафтага тадбирлар иштирокчиларининг сони камайиб бормоқда.

Гап одамлар намойишларда иштирокининг самарасизлигидан чарчаганлигида эмас, ва "Лукашенко, кет" деган шиор, "нотўғри" миллий етакчини ҳайдаб чиқариш учун сеҳрли кучга эга эмаслиги маълум бўлди.

Беларусь воқеалари билан бир қаторда, дунёнинг бошқа қисмларда, республика фуқароларини ўз уйида бўлаётган воқеаларни янада чуқурроқ баҳолашга мажбур қиладиган, диққатга сазовор жараёнлар содир бўлмоқда.

Айни вақтда 15 йил ичида учинчи сиёсий инқирозни бошдан кечираётган Қирғизистон бор, унга "рангли инқилоб" ёрлиғи қўлланилмоқда.

“Рангли инқилоб” ҳодисасини обрўсизлантириш борасида бу Марказий Осиё давлатидан кўпроқ иш қилган давлат кам, қирғиз жамияти учун яхши томонга ўзгаришлар йўқлиги, кўча тартибсизликлари ва анархия билан бўлган барча давлат тўнтаришларининг асосий якуни бўлди.

Армения. Ҳар қандай майданларга нисбатан тобора кўпайиб бораётган шубҳалар ва тез-тез муваффақиятсизликка учраши фонида айнан 2018 йилда Еревандаги воқеалар “бахмал инқилоби”нинг ҳар жиҳатдан мисол бўлди.

Бош кўтарган халқ демократия, европача келажак ва коррупцияга қарши кураш учун жонга теккан ҳукуматни қуталди, давлат тепасига ишонган инсонни қўйди, - янги раҳбар ҳатто ишининг биринчи йилларида ижобий натижалари ҳам бор.

Нима бўлганда ҳам, Украина ёки ўша Қирғизистондаги каби ҳалокатли оқибатларнинг йўқлиги бугунги кунда катта ютуқ деб ҳисобланиш мумкин.

Бироқ Арманистон ўзини жуда эски ва қонли тўқнашувлар эпимарказида топган бўлса, аввалги ҳукуматдан коррупцияга учраган амалдорларни ва тараққийпарвар демократик раҳбарларни мағлуб этган халқ томонидан қилинган Европа танловида нимани англатади?

Мана, агар Арманистоннинг ўзи яна эски ва қонли можарога тушиб қолган бўлса, халқнинг европача танлови, олдинги ҳукуматдан қолган порахўрлар устидан қозонилган ғалаба ва тараққийпарвар демократик раҳбар қандай моҳиятга эга?

Бундан ташқари, ҳатто сиёсатдан йироқ одамга ҳам тушунарли, Озарбайжон ўз манфаати йўлида қўшнисининг демократик изланишларидан фойдаланди, натижаларини ҳозир Тоғли Қорабоғда кузатиш мумкин.

"Рангли инқилоб" атамаси - давлат тепасидаги баъзи зарарли кучлар олиб ташланса,  одамлар бир-бирларига қардош, ажойиб, қуёшли, дўстона дунё - мамлакат гуллаб-яшнаб, атрофдагилар ҳамжиҳатликда яшайдиган боққа айланади, деган ошкор қилинмаган ўй-хаёлларга олиб боради.

Қирғизистон ва Арманистон Беларусь жамияти учун – бундай қараш на ички, на ташқи сиёсий маънода ҳақиқатга ҳеч қандай алоқаси бўлмаган – хом хаёл эканлигини яққол эслатиб туради.

Ажабланарли эмаски, Беларусдаги норозилик намойишлари изчиллик билан муқаррар муваффақиятсизлик томон кетмоқда.

Бу билан республика “рангли инқилоб” ҳақидаги дунё миқёсида бўлган афсонанинг тобути қопқоғига ўзининг михини қоқиб қўяди.

839
Специалист по химии Шукриддин Ганиев

Шотут сиркаси коронавирусни даволашда ёрдам берадими?

595
(Янгиланган 21:14 23.10.2020)
Шотут сиркаси қонни суюлтириш ёрдамида кўплаб касалликларга шифо бўлиши мумкинми? Биз ушбу шифобахш шарбатни қайта кашф қилган мутахассис билан мулоқотда бўлдик.

ТОШКЕНТ, 23 окт – Sputnik. Сўнгги вақтларда Ўзбекистон ОАВларида шотут сиркасининг шифобахш хусусиятлари, ундан инфаркт, инсульт ва ҳатто коронавирусга чалинган беморлар шифо топаётгани ҳақида кўплаб маълумотлар пайдо бўлмоқда. Шунингдек, жуда кўп одамлар шотут сиркасини сотиб олиб истеъмол қилишаётгани ҳақида ҳам эшитмоқдамиз.

Ушбу мавзуда батафсил ва аниқ маълумот олиш учун Sputnik Ўзбекистон мухбири кимё фани мутахассиси — Ғаниев Шукуриддин Тўхтаевич билан мулоқотда бўлди.

- Шукуриддин Тўхтаевич, табиий шотут сиркасининг фойдали хусусиятлари ҳақида қисқача тўхталиб ўтсангиз?

- Абу Али Ибн Сино ёзиб қолдирган рисолаларга таянсак, шотут сиркасининг фойдали хусусиятлари ҳақида кўплаб фойдали маълумотлар келтирилади.

Яъни ушбу шарбат, бош мия ички босимининг нормал ҳолатда бўлишини таъминлайди, инфаркт ва инсульт хасталикларининг олдини олади, қон томирларининг қувватини оширади, инсон саломатлигини тиклашда муҳим ўрин тутади. Қонни суюлтириб, қон томирларидаги "тромб", "изгиб" ва тугунларни ечиб юборади. Майда томирларни кенгайтириб организмда қон айланишини яхшилайди.

Қон томирларидаги холестирин ва қанд моддасини нормага яқин ҳолатга келтиради. Қон босимини "ишчи" ҳолатида ушлаб туради. Қондаги қанд моддасини 7-8 дан ошиб кетишига йўл қўймайди. Қолаверса, В1, В2, В6, С, РР витаминлари, кальций, магний, темир каби микроэлементларга эга бўлган бу сирканинг ошқозон ва ичакларга зиён етказмаслиги учун унга махсус ишлов берилган ва унинг хуштаъм бўлиши таъминланган.

- Шотут сиркаси коронавирусни даволашда ёрдам берадими?

- Шотут сиркаси коронавирусни енгишда врач тавсия этган дориларнинг ўрнини босмайди, аксинча, қон суюқ ҳолатга келтирилгандан кейин, врач тавсия этган дориларнинг яхши таъсир этишига хизмат қилади.

Натижада сиз соғлигингизни тезроқ тиклаб оласиз. Иштаҳангиз очилиб, овқатларни яхши хазм қиласиз, уйқусизликдан қийналмайсиз, яхши ухлайсиз.

- Сиз ушбу шарбатнинг фойдали хусусиятлари ҳақида қандай билиб олдингиз?

- Шотут сиркасини пандемия вақтида эмас, илк маротаба 2006 йилда соғлигим ёмонлашгани боис аввал ўзим тайёрлаб ичиб кўрганман.  Ўша йили кутилмаганда инсульт бўлиб қолдим, болаларим овқатлантириб, етаклаб юрди. Муолажалар даврида менга қон суюлтирувчи барча дориларнинг кучи етмаганлиги учун, ўзим мустақил равишда табиий доривор воситалар  орқали тузалиш чорасини изладим. Абу Али Ибн Синонинг китобларида сирканинг инсон саломатлиги учун фойдали эканлиги ҳақида ўқидим ва уни ўзим мустақил тайёрлашга уриниб кўрдим.

Хуллас, икки маротаба инфаркт, бир маротаба инсультни бошдан кечиргач, махсус кўрсатмага амал қилган ҳолда ўзим тайёрлаган шотут сиркасини истеъмол қилиб, томирларимдаги қонни суюлтириб олдим ва тез фурсатда тузалдим.  Қон босимим эса 110 / 70 бўлиб, нормал ҳолатга келди. Бўйин ва бош томирдаги тромблар тозаланиб, қулоқ шанғилаши, бош оғриғидан холос бўлдим. Ҳаводаги ўзгаришлар, "магнит бўронлар"и ҳам қон босимимга таъсир қилмайдиган бўлди. Бутун танадаги томирларим тозалангач, организмимдаги қанд моддаси ҳам нормал ҳолатга тушди.

Қон босимимнинг ишчи ҳолати сакрамайдиган бўлди. Шифокорлар эса мендаги ижобий натижаларни кўриб хайрон қолишди. Шундан келиб чиқиб, мен ушбу табиий шотут сиркасини яқин қариндошларим, қуда-андаларга тавсия этдим. Бугунгача, турли касаллик билан оғриган беморлар ушбу шотут сиркасини истеъмол қилиб, шахсан унинг даволаш хосиятларига ихлос қилишмоқда. Бугунги кунда Афғонистон, Ҳиндистон, Россия давлатларидан шотут сиркасини сўраб келишяпти.

- Шотут сиркасини истеъмол қилиш мумкин бўлмаган, тавсия этилмаган  ҳолатлар ҳам борми?

- Ёдда сақлаш зарурки, беморлар тезроқ тузалиш иштиёқида шошма-шошарлик қилишлари салбий оқибатларга олиб келиши мумкин. Масалан, шотут сиркасини оч қоринга ичиб овқатланмасдан юриш мумкин эмас. Шунингдек, ошқозони хаста кишиларнинг ичиши ёки илиқ ҳолда, қайнатиб ичиш мумкин эмас.

Ичиш тартибига риоя қилмасдан шотут сиркасини истеъмол қилган беморнинг қони ҳаддан ташқари суюлиб кетиши, бирон жароҳат олганда қонни тўхтата олмай қийналиб қолиши мумкин. Шундан келиб чиқиб кўп йиллик кузатувлар натижасида ушбу график тузилган. Бундан ташқари 1 ош қошиқдан кўп ичиш ошқозон ширасининг кўпайиб кетишига сабаб бўлиши мумкин. Шу боис бу бўйича махсус график ва  фойдаланиш кўрсатмаларига риоя қилиш ниҳоятда шарт! 

Яна бир бор такрорлаб айтаман, шотут сиркаси врач сизга тавсия қилган дори-дармон вазифасини бажармайди. Аксинча, қонни  суюлтириб тозалагандан сўнг дори таъсир қилмаёган бўлса, шотут сиркасидан кўрсатмага амал қилган ҳолда истеъмол қилса яхши фойда кўрсатади ва инсоннинг ўз соғлигини тезроқ тиклаб олишига ёрдам беради.

Соғлиқни сақлаш вазирлиги нима дейди

Sputnik мухбири Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигига қўнғироқ қилиб, шотут сиркасининг кенг жамоатчилик орасида истеъмол қилинаётгани борасида изоҳ олди.

Вазирликнинг лицензиялаш бошқармаси мутахассиси Ботир Омоновнинг айтишича, вазирлик таркибида ҳозирча табиблар уюшмаси ташкил этилмаган, шу боис ишонч телефонлари ҳам ишга тушганича йўқ, аммо шотут сиркасининг фойдали жиҳатлари, уни истеъмол қилиш инсон саломатлиги учун муҳим аҳамиятга эгалиги ҳақида вазирлик хабардор.

"Шотут қанча кўп истеъмол қилинса шунча яхши. Модомики, жамоатчилик ушбу шотут сиркасини истеъмол қилиб, саломатлигини тиклаб олаётган экан, буни Соғлиқни сақлаш вазирлигининг билиши ёки назоратга олишининг аҳамияти йўқ", - деди суҳбатдош.

Шунингдек, Соғлиқни сақлаш вазирлиги шотут сиркасининг кенг жамоатчилик томонидан истеъмол қилинаётганлигига ҳеч қандай монеълик қилмайди. Чунки шотутнинг зарарли томони йўқ, шотут сиркаси бозорларда ҳам сотиляпти, деб қўшимча қилади Омонов.

Sputnik таҳририяти шотут сиркаси ёрдамида даволанмоқчи бўлган ўқувчиларга - ҳар қандай воситадан шифокор маслаҳатидан сўнг фойдаланишни тавсия этади. Ўз-ўзини даволаш ҳар доим ҳам яхши натижага олиб келмаслиги мумкинлиги ҳақида яна бир бир эслатиб ўтади. 

595

Ўзбекистон энергетика соҳасига энг илғор тажрибалар жорий этилади - Алишер Султонов

159
Ўзбекистон энергетика соҳаси уч босқичда ислоҳ этилади. Соҳада рақамли технологияларни кенг жорий этиш, инсон капиталига ва "яшил" энергия ишлаб чиқаришга қаратилган чора-тадбирлар ҳам белгилаб олинмоқда, дея қайд этди Энергетика вазири Алишер Султонов

ТОШКЕНТ, 23 окт - Sputnik. Ўзбекистон энергетика секторида энг яхши, замонавий ва илғор тажрибаларни жорий этиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда мамлакат энергетика секторини янада ислоҳ қилишга бағишланган давра суҳбати давомида Энергетика вазири Алишер Султонов маълум қилди, деб хабар бермоқда Sputnik Ўзбекистон мухбири.

Султоновнинг айтишича, Ўзбекистон энергетика секторида муаммоларни аниқлаш ва ислоҳотларни режалаштириш жараёнида Халқаро молия институтлари экспертлари ва обрўли халқаро консалтинг ташкилотлари салмоқли ҳисса қўшиб келмоқдалар.

Хусусан, жорий йил бошидан Жаҳон банки, Осиё тараққиёт банки, Европа тикланиш ва тараққиёт банкининг бевосита кўмаги остида, халқаро экспертлар ва маслаҳатчилар ёрдами билан бизнес юритишнинг халқаро амалиётини жорий этган ҳолда электр энергияси ва нефть-газ тармоқларини янада ислоҳ қилиш бўйича тавсиялар, ва бу тавсияларни амалиётга жорий этиш бўйича аниқ ишлар режаси тайёрланган.

"Белгилаб олинган ислоҳотлардан пировард мақсадимиз - электр энергияси ва табиий газни истеъмолчиларга кафолатли етказиб бериш, энергетика сектори корхоналарининг иқтисодий барқарорлигини ва рақобатбардошлигини таъминлаш, альтернатив ёқилғи турларига ўтишни жорий этиш, электр энергияси ва табиий газ ишлаб чиқаришда ва истеъмолида энергия тежамкорлигини таъминлашдан иборат", - деди Алишер Султонов.

Вазир таъкидига кўра, белгилаб олинган ишларнинг ҳуқуқий асосини таъминлаш мақсадида, биринчи навбатда, норматив-ҳуқуқий ислоҳотлар, корхоналар молиявий барқарорлигини таъминлаш учун бир қатор молиявий ислоҳотлар, нархларнинг эркин шаклланишини ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишни таъминловчи бозор ислоҳотлари, тармоқ корхоналарини бошқаришда бутунлай янги тизимни назарда тутувчи институционал ва бошқарув ислоҳотлари, давлат улуши юқори бўлган корхоналарда, энг аввало, ташкилот манфаатини назарда тутувчи қарорларнинг қабул қилиниши таъминловчи корпоратив ташкилий ва бошқарув ислоҳотлари амалга оширилиши назарда тутилмоқда.

Шу билан бир қаторда, соҳада рақамли технологияларни кенг жорий этиш, инсон капиталига ва «яшил» энергия ишлаб чиқаришга қаратилган чора-тадбирлар ҳам белгилаб олинмоқда.

 

159