Қонунсизлик: Россия устидан АҚШ разведка парвозлари кимга керак

865
(Янгиланган 17:11 24.11.2020)
Трамп маъмурияти даврида АҚШ халқаро хавфсизлик тизимидаги бир неча шартномалардан чиқди. Байден жамоаси уларга қайтмоқчи бўлса - бу жуда мушкул бўлади.

ТОШКЕНТ, 24 ноя —Sputnik, Софья Мельничук. АҚШнинг Очиқ осмон шартномасидан (ООШ) чиқиш ҳақидаги огоҳлантирув хатининг муддати тугади. Устига устак Вашингтон Москвани “йиллар давомида ООШни бузиб келишда” айблади.

Трамп маъмурияти мамлакатни эскириб кетган ва “рақибларга устунлик бераётган ҳамда миллий хавфсизликка таҳдид қилаётган” шартномалардан чиқардик деб ҳисоблайди. Лекин Байден жамоаси АҚШ осмонини яна очади деган умид пайдо бўлмоқда.

Ишонч бўлмаса ООШга ўрин йўқ

Оқ уйнинг Москвага энг катта даъволаридан бири, бу – айрим ҳудудлар устидан учиб ўтишга қўйилган таъқиқлар эди. Хусусан, Жанубий Осетия, Абхазия, Чеченистон ва Калининград. Бунга жавобан АҚШ Аляска ва Тинч океанидаги бир неча ороллар устидан парвоз қилишни таъқиқлаб қўйишди.

2002 йилда 35 давлат  томонидан имзоланган шартномага кўра,  ушбу давлатлар бир-бирларининг ҳудудлари устидан разведка парвозлари амалга оширишлари мумкин. Бунда жамланган маълумотлар барча учун очиқ бўлади. Парвозларни амалга ошираётган самолётларда қурол бўлмаслиги ҳамда унинг бортида назорат қилинаётган давлат вакили бўлиши керак.

2019 йилда ООШ доирасида 1,5 мингта парвозлар амалга оширилди. Улардан мақсад – нафақат назоратни кучайтириш, балким бир-бирига  муайян сиёсий сигналлар беришни ҳам назарда тутади. Хусусан 2014 йилда Донбассда қуролли можаро бошланганидан сўнг, АҚШ Украина шарқида Киевни қўллаб-қувватлаш рамзи сифатида доимий парвозлар амалга оширишни йўлга қўйган эди.

Нопок ўйинлар

Кремль ушбу шартномани ўзаро ишонч ва қурол-яроғ устидан назорат қилиш учун муҳим фактор деб ҳисоблайди. АҚШнинг ундан чиқиши шартноманинг аҳамиятини йўққа чиқаради. Лекин Москва, маълум шартлар асосида унга амал қилишда давом этади.

Биринчи шарт – Европа давлатлари разведка парвози давомида ўзлари жамлаган маълумотларни АҚШга бермасликни кафолатлашлари керак. Иккинчиси – Россия самолётлари Европада жойлашган америка объектларини инспекция қилиши мумкин.

Лекин ҳозирча ушбу давлатлардан ҳеч қандай кафолат олинмади ва Москвани бундай вазият мутлақ қониқтирмайди.

“АҚШ ўз иттифоқдошларидан Москва шартларига рози бўлиш ва Вашингтон шартномадан чиққанидан сўнг ҳам, маълумотларни уларга юбориб туришни талаб қилаётгани сир эмас, - дейди Венадаги Россия ҳарбий хавфсизлик делегацияси раҳбари Константин Гаврилов.   — Бу нафақат ООШни бузиш, балким ушбу шартнома асосида қандайдир нопок ўйинлар олиб боришдир. ООШ Вашингтоннинг халқаро қурол-аслаҳани назорат қилиш тизимини бузиш йўлида қўйшаг навбатдаги қадами бўлди”.

“Бу ақлсизлик”

АҚШнинг ООШдан чиқиши биринчи навбатда унинг Европадаги иттифоқчиларига таъсир қилади. Улар учун Америка самолётлари жамлаган маълумотлар жуда керак. Бир қатор европа давлатлари бу борада ўз афсусларини айтишди. “Биз Россия томонидан ушбу шартномани бажаришда айрим қийинчиликлар бўлганини тушунамиз, лекин бизнингча бу шартномадан чиқишга етарли асос бўлмайди”, - деди Германия ТИВ раҳбари Хайко Маас.

Франция ТИВи АҚШ Москва томонидан шартнома бузилгани ҳақида ҳеч қандай далиллар тақдим этмаганини қайд этди. Испания, Бельгия, Финляндия, Италия, Люксембург, Нидерланд, Чехия ва Швеция биргаликда эълон қилган баёнотида ООШ “фойдали ва амал қилаётган” шартнома бўлиб қолишини билдиришган.

АҚШнинг ўзида ҳам бу борада якдиллик йўқ. Масалан Сенатнинг халқаро муносабатлар бўйича вакили Роберт Мендес Оқ уй ҳаракатларини шундай баҳолайди: "Президент Трамп, сайловда ютқизганидан сўнг, сурбетларча қонунларни менсимагасдан, бир томонлама сиёсийлашган тартибда шартномадан чиқди”, - деди.  

“Бу ақлсизлик”, - деди Миллий хавфсизлик агентлиги собиқ директори АҚШ Ҳарбий ҳаво кучлари генерали Майкл Хайден. Рональд Рейген даврида Давлат депаратаменти раҳбари бўлган Жордж Шульц ва барак Обаманинг норасмий маслаҳатчиси Сэмьюэл Нанн Оқ Уйга Очиқ осмон шартномасини сақлаб қолиш ҳақида хаб юборишди.

Шартномалар якуни

Дональд Трампнинг 4 йиллик президентлик даврида бутун дунё унинг қурол-аслаҳа соҳасида назоратни сақлаб қолишдан манфаатдор эмаслигини тушунди. 2018 йилда у Теҳрон 2015 йилда имзоланган шартномага амал қилмаётганини рўкач қилиб “Эрон ядрой дастури ҳаракатлари” шартномасидан чиқишини эълон қилган эди.

Орадан бир йил ўтиб у Рейган ва Горбачев томонидан имзоланган Ўрта ва яқин масофа ракеталари шартномасидан ҳам чиқди.

2020 йилда Оқ Уйда 1992 йилдан буён илк бор ядровий синовлар муҳокама қилингани маълум бўлди. Агар ушбу ҳолат олдинроқ  юз берганида бу АҚШ, Россия, Хитой, Британия ва Франция орасида имзоланган шартномани бузишни англатган бўлар эди.

2010 йилда имзоланган Стратегик ҳужум қуроллари ҳақидаги шартнома (СНВ-3) тақдири ҳам ҳозирча номаълум бўлиб қолмоқда. Ўтган йили бўлиб ўтган музокараларда АҚШ Россияга қўшимча шартлар қўйди. Улар орасида бажариб бўлмайдиганлари ҳам бор. Масалан Хитойни ушбу шартномага қўшиш. СНВ-3 муддати келгуси йил февралида тугайди. Экспертлар унинг узайтирилиши даргумон деб ҳисоблашади.

Нима бўлганда ҳам Очиқ Осмон шартномаси Дональд Трамп маъмуриятининг сўнгги қурбони бўлади деб умид қиламиз. Ҳозирча Жо Байденни расмий ғалаба билан табриклашга ҳали эрта, лекин унинг ҳукумат бошига келиши эҳтимоли кун сайин ортиб бормоқда.

Янгидан кириш

Айрим экспертлар хулосаига кўра, Байден ООШга қайтадан кириш масаласини ўйлаб кўриши керак, лекин бунинг амалга ошиши амри маҳол, деб ҳисоблайди НИУ ВШЭнинг Европа ва Халқаро изланишлар маркази директори Дмитрий Суслов.

“АҚШда бир неча 10 йиллар давомида жамланган аниқ тажриба бор: улар қуролларни назорат қилиш борасида бирор шартномадан чиқса, унга бошқа қайтиб кирмайди”, - дейди мутахассис. Устига- устак  ООШ бўйича Россияга Оқ уй ва Пентагон томонидан Обама давриларидан буён турзи даъволар билдириб келинаётган эди.  

Ундан ташқари янги шартнома Конгресснинг юқори палатаси томонидан ратификация қилиниши керак. У ерда аксарият республикачилар бўлгани учун, бу янги муаммолар келтириб чиқариши мумкин.

“Байден собиқ президент қарорини бекор қилмоқчи бўлса ҳам - бу бир қатор муаммоларга дуч келиши мумкин. Устига устак Трамп маъмурияти ҳозир ушбу йўналишда янги муаммолар яратмоқда: Оқ уй Ҳаво кучларини кузатув парвозларида фойдаланилаётган самолётлардан воз кечишни талаб қилмоқда”, - дейди ПИР маркази консультанти, Бошқарув қарорлари қабул қилиш маркази катта эксперти Олег Шакиров.

Узоқ йиллар давомида, республикачилар босими остида Конгресс ушбу самолётларни замонавийлаштиришга маблағ ажратмай келаётган эди. Ушбу самолётларсиз ООШга қайтиш ҳам мураккаб бўлади, деб ҳисоблайди эксперт.

Очиқ осмон шартномасига қарши бўлганлар Байден жамоасида ҳам бор. Масалан Майкл Карпентер — ташқи сиёсат бўйича собиқ маслаҳатчи, у ҳам АҚШнинг ушбу шартномада иштирок этишига қарши бўлган. Унинг фикрича Россия ООШ парвозлари орқали американинг инфратузилмавий объектларига зарар етказиш учун маълумот жамламоқда.  

Умумий хулоса шундан иборатки, Байденнинг асосий ғояси – Европа билан ишончли муносабатлар ўрнатиш, дейди Шакиров. Европа учун ООШнинг муҳимлигини ҳисобга олган ҳолда, АҚШ вақти келиб ушбу шартномага қайтиши ҳам мумкин, - иттифоқдошлари учун.

865

"Ғарб уни асосий таҳдид деб билади". Россия энг катта атом кемасини янгиламоқда

863
(Янгиланган 17:52 15.01.2021)
“Буюк Пётр” кемаси ўрнига "1144" лойиҳаси "Орлан Адмирал Нахимов" оғир ядровий ракета крейсери Россия денгиз флотида энг катта - флагмани сифатида эгаллайди.

Андрей Коц. Янги ракеталар, замонавий борт ускуналари, ўзига хос жанговар қобилиятлар - “Буюк Пётр” кемаси ўрнига - "1144" лойиҳаси "Орлан Адмирал Нахимов" оғир ядровий ракета крейсери Россия денгиз флотида энг катта - флагмани сифатида эгаллайди. Бу 2022 йилда содир бўлиши кутилмоқда. Модернизация қилинган кема флотни қандай кучайтиради - РИА Новости материалида.

Биринчи даража

1144 лойиҳаси “Орлан” крейсерлари - самолёт ташувчи кемалардан кейин дунёдаги энг йирик ҳарбий кемаси ҳисобланади. Оғирлиги - 25,8 минг тонна, узунлиги - 250 метр, кенглиги - 28,5 метр, экипаж - 760 киши.

Россияда ушбу турдаги иккита вимпел бор - иккинчиси - "Буюк Пётр", Шимолий флот таркибида ҳаракат қилади, аммо "Нахимов" ишга тушиши биланоқ модернизация қилинади. Стандарт тўплам - 20 та П-700 "Гранит" кемаларга қарши ракеталари, "Оса-М", "Ханжар" ва узоқ масофали С-300Ф "Форт" зенит-ракета тизимлари, "Метель" ва "Шаршара" сувости ракета-торпедалари, реактив бомбаметлар ва АК-130 автомат икки ўқли пушка.

Атом энергия қурилмаси - икки ой, тезлиги - 31. Масофа амалда чекланмаган. Крейсерлар Узоқ Шимол шароитида ишлай олади ва кўплаб таҳлилчилар буни яқин келажакда табиий ресурслар учун жанг майдони деб ҳисоблайдиган - Россиянинг Арктика минтақасида ҳарбий иштирокини таъминлашга қодир.

Бироқ, барча кемалар аста-секин эскирмоқда. Агар 80-йиллар охири - 90-йиллар бошларида "Орланлар" ҳар қандай рақибга қарши тура олса, бугун вазият ўзгарди. Россияда биринчи даражадаги катта ҳарбий кемаларни қуриш ҳали ҳам қийин бўлганлиги сабабли, Мудофаа вазирлиги мавжудларини модернизация қилишга ва биринчи навбатда уларга янги қуролларни беришга қарор қилди.

ҲҲМ платформаси

"Адмирал Нахимов" 1999 йилда таъмирлашга жўнатилганди, аммо аслида крейсерда созлаш ишлаши фақат 2013 йилда, ниҳоят мудофаа саноатига катта пул тушганда бошланди. 2015 йилда Северодвинскдаги "Севмаш" корхонасида кемадан эски жиҳозлар олиб ташланди ва корпус “дефектовка” ўтказилди.

Модернизацияни 2018 йилгача якунлаш режалаштирилганди, аммо муддат бир неча марта ўнг томонга сурилди. Таъмирлаш давомида бортдаги ускуналар ва қуролларга тобора кўпроқ янги маҳсулотлар киритилди.

Шундай қилиб, ўтган йилнинг май ойида Мудофаа вазирининг ўринбосари Алексей Криворучко оғир крейсер биринчилардан бўлиб "Циркон" гипертовушли ракеталарини қабул қилишини эълон қилди. Улар нишонларга овоз тезлигидан тўққиз марта тезроқ етиб боради, бу эса уларни ҳар қандай ҳаво ҳужумидан ҳимоя қилиш тизимига ўқ тегмайдиган қилади. Яксон қилиш масофаси тахминан 1000 километрни ташкил қилади. “Циркон америкалик “Гарпун кемаларга қарши ракеталаридан устун (улар 130 километр).

"Орлан"лар ҳар доим кучли денгиз ҳаво ҳужумига қарши мудофаа тизимига эга бўлиши билан ажралиб турган. Модернизация қилинишидан олдин “Нахимов узоқ масофага мўлжалланган С-300Ф “Форт” ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимига эга эди, энди у янада ривожланган С-400нинг денгиз версиясини олади. Ҳар хил турдаги зенит-ўқ-дориларни отиб ташлайдиган ушбу комплекс “кўрилмас” самолётларни ва бошқа, шу жумладан қанотли ва баллистик нишонларни ушлашга қодир. 40Н6 тизим ракетаси 400 километргача бўлган масофадаги объектларни яксон қилади. Тахминларга кўра, "Адмирал Нахимов" С-400 ҳаво ҳужумига қарши мудофаа ракета тизимлари учун 96 та учириш шахталари жойлаштирилади, бу эса дунёдаги энг хавфли ҳаво ҳужумлари ҳимояланган кемалардан бирига айлантиради.

80та ячейка

Бундан ташқари, “Кортик” ҲҲМ тизими замонавий “Панцир-МЕ”, “Оса-М” зенит-ракеталари эса - янги “Редут” тизимига алмаштирилади.

Бироқ, энг катта даражадаги модернизация зарба мажмуаларига таъсир қилади. “Циркон”лардан ташқари “Адмирал Нахимов” П-800 "Оникс" кемаларга қарши ракеталари ва 2500 километргача учадиган "Калибр" қанотли ракеталари билан қуролланади. Уларнинг барчаси 80та ячекча учун вертикал ЗС14 ракеталаридан учирилади, уларни ўрнатиш учун кемадан П-700 "Гранит" комплексини олиб ташлашга тўғри келди.

"Гранитлар" ўз вақти ажойиб қурол бўлган - 3 Мах тезлиги, масофаси - 625 километр. Беш юз килотонлик ядровий ракета, ҳатто самолёт ташувчи кемасини битта зарба билан йўқ қилиши мумкин. Аммо ўлчамлари катта - 10 метр узунликда ва оғирлиги 7 тоннани ташкил этади. Янги кемага қарши ракеталар унчалик кучли бўлмаган ракета эга, аммо улар тезроқ ва аниқроқ.

Крейсернинг денгиз ости кемаларига қарши қуролланиши ҳам янгиланади. "Адмирал Нахимов" яқин масофада торпеда ва сувости кемаларидан ҳимоя қилувчи "Пакет-НК" мажмуасини олади.  Ушбу тизим икки турдаги ўқ-дориларга эга: МТТ торпедалари ва М-15 реактив ракеталарга қарши торпедалари.

Биринчиси, 600 метрдан  чуқурликдаги 20 километргача масофадаги сувости кемаларига зарба беради. Иккинчиси кемага 1,4 километр масофада ва 800 метр чуқурликда ҳужум қилаётган торпедаларни ушлаб қолади. "Пакет-НК" максимал автоматлаштирилган, нишонни мустақил равишда аниқлайди, Иккала ракета тезлиги 50 узел (соатига 92 километр).

Ўз-ўзидан крейсернинг электрон "масаллиғи" энг замонавийлари билан алмаштирилади, бу эса кема экипажининг вазиятни хабардорлигини жиддий равишда оширади ва борт қуролларидан фойдаланиш имкониятларини сезиларли даражада кенгайтиради.

Бундан ташқари, крейсерга замонавий алоқа ва навигация тизимлари, радиоэлектрон уруш тизими ва 3та модернизация қилинган Ка-27М  вертолётларидан иборат ҳаво гуруҳи тақдим этилади. Ушбу вертолётлар экипажнинг потенциал рақиб сув ости кемаларини аниқлашга катта ёрдам беради.

863
Теглар:
самолёт, ҳарбий техника, ҳарбий, АҚШ, ядро қуроли, қурол-яроғ, Россия
Военнослужащие ВС Узбекистана на антитеррористических учениях в Наманганской области.

Замонавий урушга тайёрланиш янги полигонлар талаб қилади

537
(Янгиланган 13:00 14.01.2021)
Ўзбекистон Қуролли кучлари сўнгги йилларда ҳарбий самарадорлигини қандай қилиб бир неча баробар оширишга муваффақ бўлгани ҳақида россиялик ҳарбий шарҳловчи Александр Хроленко мақоласида.

ТОШКЕНТ, 14 янв - Sputnik. Марказий Осиёда энг кучли ҳисобланадиган Ўзбекистон Қуролли кучлари бугун юқори жанговар тайёргарлик ҳолатида, энг янги ҳарбий техника билан жиҳозланган ва малакали мутахассислар етакчилигида ўзининг 29 ёшини нишонламоқда. Ўзбекистон армияси ғалаба қозониш илмини брча замонавий талабларга жавоб берадиган полигонларда ўрганишмоқда.

Ўзбекистон президенти ва Қуролли кучлари Олий Қўмондони Шавкат Мирзиёев Ватан ҳимоячилари куни арафасида “Фориш” тоғли полигонига ташриф буюрди ҳамда Жиззах вилоятидаги қуруқлик ва ҳаво-ҳарбий кучларининг намойишида иштирок этди.

Бу одатий ташриф бўлмади, чунки бироз олдин Ўзбекистон президенти республикадаги барча полигонларни замонавийлаштиришни “Фориш” полигонини эса - намунали ўқув марказга айлантиришни топширган эди. Ташриф давомида давлат раҳбари Мудофаа вазирлиги ва бошқа муассасалар томонидан топшириқ қандай бажарилганига баҳо берди.

Шавкат Мирзиёев тоғли полигонда қўшинлар ҳарбий тайёргарлиги қандай олиб борилаётганига баҳо берди. Президент қурол-аслаҳалар ва ҳарбий техника, ўқув корпуслари, кутубхона, казарма ва спортзални кўздан кечирди.

Давлат раҳбари шахсий таркиб самарали тайёргарлик кўриши учун барча шароитлар яратилганига ишонч ҳосил қилди. Ахир Ўзбекистон аскарлари 2019, 2020 йилларда Халқаро Армия ўйинларининг Оловли-ҳужум йўлаги ва яна бир неча босқичида бежизга ғалабага эришмаган.

Фориш” полигонида Шавкат Мирзиёев ҳарбийлар билан суҳбат қилди.

– Бугунги Қуролли Кучларимиз беш йил олдинги армия эмас. Мудофаа доктринамиз бўйича қилинган ишлар натижасида миллий армиямизнинг салоҳияти ҳар томонлама ошди. Эришган муваффақиятларимиз билан бирга олдимизда кўп режалар, вазифалар турибди. Қўшинларнинг жанговар ҳолатини янада мустаҳкамлашимиз керак. Бунинг учун билим, тажриба, тайёргарлик зарур, - деди президент.

Ўзбекистон президенти ўзининг олдинги чиқишларида ҳам Қуролли кучларнинг мудофаа қобилиятини, профессионаллигини ва ҳарбий кучини ошириш ҳақида гапирган эди. Демак, Ўзбекистон Қуролли кучлари полигонлари, жанговар тайёргарлигини ошириш давом эттирилади. Бунинг учун Республикада барча шароит ва манбаалар мавжуд.

Замонавий устуворликлар

Айни дамда Ўзбекистонда амалга оширилаётган давлат дастурлари асосида Қуролли кучларнинг кўриниши ўзгармоқда, кўплаб янги ҳарбий объектлар қурилмоқда, миллий армиянинг жанговар қобилияти оширилмоқда ва рсепубликада замонавий ҳарбий полигонлар кўпаймоқда.

В Узбекистане введен в эксплуатацию  крупнейший военный полигон
© Министерство обороны Узбекистана
Каттақўрғон ҳарбий полигони

Жануби-ғарбий ҳарбий округда 13 январ куни энг янги “Нуристон” полигони фойдаланишга топширилди. Бу замонавий полигон мажмуаси бўлиб унинг таркибига 15та ўқув синфлари, лекция хонаси, кутубхона, 530 ўринли қулай ётоқхона ва 600 ўринли ошхона киради. Ундан ташқари кафе ва тиббиёт хонаси ҳам бор. Қуролли кучлар кунига ушбу янги полигон алоҳида ҳарбий округ энг яхши совға бўлди.

В Узбекистане введен в эксплуатацию  крупнейший военный полигон
© Министерство обороны Узбекистана
Каттақўрғон ҳарбий полигони

Марказий ҳарбий округда 2020 йилнинг июл ойида барча замонавий талабларга жавоб берадиган “Сазаган” янги полигони очилган эди. Умумий майдони 5 минг гектардан ортиқ бўлган ушбу мажмуада барча қўшин турларини тайёрлаш мумкин. Полигоннинг замонавий инфратузилмаси, ҳарбийлар учун қулай тураржойлар ҳарбий-техник ҳамкорлик дастурлари доирасида хорижий меҳмонларни қабул қилиш имконини ҳам беради.

Таджикских военных встретили на полигоне Фориш
Минобороны Узбекистана
Фориш ҳарбий полигонида ўзбек-тожик қўшма ўқув машғулотлари

2020 йилнинг ёзида Термиз шаҳри яқинида яна бир янги ҳарбий полигон ишга туширилган эди. Умумий майдони 28 минг гектар булган ушбу ҳарбий объект барча замонавий талабларга жавоб беради. У ерда махсус тактик майдонлар, ўқ ўзиш майдонлари, тўсиқли йўлаклар, ўқув синфлари, казармалар, ошхона, спорт мажмуаси бор.

Марказий Осиё ҳудудида кучайиб бораётган ҳарбий-сиёсий нотинчлик вазиятида 2020 йилнинг декабрида Россия ва Ўзбекистон армия махсус бўлинмаларининг қўшма махсус-тактик аксилтеррор ўқув машғулотлари бўлиб ўтган эди. Унда 200га яқин ҳарбийлар ва махсус техника иштирок этган эди. Беш кун давомида ўзгарувчан вазиятда махсус бўлинмалар кенг кўламлари ва мураккб ўқув-ҳарбий машқларини бажаришган эди. Айтиш жоизки, Термиз шаҳри Ўзбекистоннинг энг жанубида, Амударё қирғоғида, Афғонистон билан чегара яқинида жойлашган.

Шавкат Мирзиёев посетил Чирчикский военный полигон
Пресс-служба президента Узбекистана
Чирчиқ ҳарбий полигони

Ўзбекистоннинг энг йирик, жаҳон стандартларига жавоб берадиган “Каттақўрғон” полигони 2019 йилнинг ноябр ойида ишга туширилган. Бу ерда барча ҳарбий техникадан, жумладан артиллерия ва авиациядан фойдаланган ҳолда ўқув-машғулотлари ўтказиш мумкин. 2020 йилнинг январ ойида “Каттақўрғон” полигони Ўзбекистон Қуролли кучларининг энг янги техникасини синовдан ўтказиш майдонига айланди. Полигон ўз ҳарбий техникаси ва автомобилларига, ўқув синфлари, тиббиёт хонаси, ошхона, ётоқхона спорт зали ва маданият марказига эга.

Оптимистик ўсиш

Ўзбекистон Қуролли кучларининг 10та энг муҳим ва замонавий полигонлари рўйхатининг биринчи қаторидан “Фориш” полигони ўрин олган. Бу ерда Ўзбекистон Армияси доимий равишда Россия, АҚШ, Франция, Буюк Британия, Ҳиндистон, Туркия, Покистон ва Хитой қўролли кучлари билан ҳамкорликда тактик ва махсус ўқув машғулотлари ўтказиб келмоқда. Ушбу рўйхатнинг ўзи ҳам полигоннинг ривожланган инфратузилмасининг белгисидир. У ерда халқаро миқёсда турли аксилтеррор машғулотларни ўтказиш, турли жанговар сценарийларни синаб кўриш имкони бор.

Шавкат Мирзиёев посетил Чирчикский военный полигон
Пресс-служба президента Узбекистана
Чирчиқ ҳарбий полигони

Бухоро умумқўшин ўқув полигони Жануби-ғарбий махсус ҳарбий округга қарашли бўлиб, муҳимлик даражаси бўйича учинчи ўринда туради. Шимоли-ғарбий  ҳарбий округнинг ягона полигони “Нукус” ҳамда Шарқий ҳарбий округнинг “Шурсуз” ва “Ғурумсарой” полигонлари 4 ва 5 ўринларни эгаллаган. Энг яхши полигонлар қаторидаҚашқадарё вилоятида жойлашган “Муборак” ва “Нуристон” полигонлари ҳам бор. “Чирчиқ” полигони Тошкент ҳарбий округида 3та олий ҳарбий ўқув юртлари курсантларини тайёрлаш ва ҳарбий парадлар ўтказиш учун хизмат қилади.

© Sputnik / Дильшода Рахматова
Чирчиқ ҳарбий полигонида 9 май паради

Буларнинг барчасидан қандай хулоса қилиш мумкин? Геосиёсий ва иқтисодий мураккаб вазиятда Ўзбекистон кўплаб ажойиб ҳарбий полигонлар қуриш ҳамда 50 мингли самарали армия тайёрлашга муваффақ бўлди. Мудофаа тизимлари яратиш бўйича тан олинган ҳудудий етакчи бўла туриб, Ўзбекистон жаҳон ҳарбий ҳарбий кучлар рейтингининг 52-ўрнига кўтарилган. Ушбу кўрсатгич бўйича Ўзбекистон МДҲда Беларус, Қозоғистон ва Озарбайжондан олдинда.

Бундай ўсишга Россия билан ҳамкорлик қилиш ҳам ўзининг салмоқли ҳиссасини қўшмоқда.Айни дамда Россия ва Ўзбекистон орасида 12та ҳарбий-техник ҳамкорлик шартномалари амалга оширилмоқда. Уларга асосан Тошкентга замонавий радиолокацион мажмуалари, Су-30СМ қирувчилари ва Ми-35М зарба берувчи вертолётлари етказиб берилмоқда.      

2019 йилда ҳарбий бўлинмалар самарадорлиги ўтказилган 230 тактик-махсус ўқув машғулотлари давомида 12%га ўсган Қуролли кучлар умумий самарадорлиги – 2 баравар ўсган бўлса, 2020 йилда топширилган янги полигонлар Ўзбекистон армияси қувватини янада оширди. Бу мудофаа вазири Баходира Қурбонов Сенатга ўтган йилнинг декабр ойида Сенатга берган ҳисоботидан маълум бўлди. Унда айтилшига кўра, сўнгги йил давомида Ўзбекистонда барча замонавий талабларга жавоб берадиган тўртта ҳарбий полигон ва битта тоғ ўқув-машғулотлар маркази  фойдаланишга топширилган.Улар орасида декабр ойининг бошида тўлиқ янгиланган “Нукус” полигони ва моделяция ва симуляция машғулотлари ўтказиш учун дала-ўқув марказига айлантирилган “Чирчиқ” полигонлари ҳам бор. Дунё пандемияси ва иқтисодий қийинчиликларга қарамасдан Ўзбекистон армиясини илдам замонавийлаштириш давоми этмоқда.

Бунда Қуролли кучларни нафақат замонавий полигонлар билан таъминлаш, балким ҳарбийлар учун турли имтиёзлар, уларни маданий ва руҳий ривожланиш учун шароитлар ҳамда ҳарбийлар оилаларнинг яшаш шароитлари ҳам яхшиланмоқда.

Хусусан, Наманган вилояти Юксалиш туманида бир неча ҳарбийлар оилалари Ватан ҳимоячиси куни арафасида янги хонадонлар калитларини топширилди. Шунингдек Зарафшон ва Учқудуқда ҳарбийларга янги уйлар топширилди. Ахир уйдан кўнгил тўқ бўлса байрам ҳам ҳарбий тайёргарлик ҳам кўтаринки руҳда ўтади.

537

Дунёнинг энг зўр 10та шаҳри - Small Cities Index версияси

0
(Янгиланган 13:33 16.01.2021)
Люцерн – Швейцариядаги шу номли кўл қирғоғида жойлашган ва қорли тоғлар билан ўралган кичик шаҳардир. Рўйхатдан яна қайси шаҳарлар ўрин олганини - фотолентада томоша қилинг!

Бутун дунёдан сайёҳларни ўзига жалб қилувчи катта шаҳарлардан ташқари, мўъжаз, бироқ муҳим ва мафтункор жойлар ҳам бор.

Мисол учун, Люцерн – Швейцариядаги шу номли кўл қирғоғида жойлашган ва қорли тоғлар билан ўралган кичик шаҳардир. У ўрта асрларда барпо этилган меъморий обидалари билан машҳур. Гўзал Альтштадт (Эски шаҳар) шимолда узунлиги 870 метр бўлган ва XIV асрда барпо этилган Музегг девори билан чегарадош.

Фотолентамизни томоша қилинг!

0
  • © Sputnik / Vitaliy Belousov

    Порту – Португалия шимоли-ғарбида жойлашган шаҳар, улуғвор кўприклар ва вино ҳамда портвейн тайёрланадиган корхоналарга эга.Рибейранинг ушбу тарихи ўрта асрларга бориб тақаладиган тумани брусчаткадан терилган ва кафеларга эга кўчалари, шунингдек, савдогарлар уйлари билан машҳур. Авлиё Франциск черкови барокко стилидаги ички безаклари билан машҳур, бу безаклар учун олтин суви югуртирилган нақшли тахталардан фойдаланилган.

  • © CC BY-SA 3.0 / Mauro Mazzio

    Больцано – Италия шимолидаги Жанубий Тироль провинциясида жойлашган шаҳардир. У тоғ этагидаги узумзорлар водийсида жойлашган.

  • Итосима — Фукуока префектурасида жойлашган Япониядаги шаҳар.

  • Люцерн – Швейцариядаги шу номли кўл қирғоғида жойлашган ва қорли тоғлар билан ўралган кичик шаҳардир. У ўрта асрларда барпо этилган меъморий обидалари билан машҳур. Гўзал Альтштадт (Эски шаҳар) шимолда узунлиги 870 метр бўлган ва XIV асрда барпо этилган Музегг девори билан чегарадош.

  • © Foto : Pixabay/Nextvoyage

    Берген — Ғарбий Норвегиянинг энг йирик шаҳри. Шимолий денгизда, Мидтхорланн минтақасида жойлашган. Бергеннинг ўрта асрларда барпо этилган қирғоқ қисми ЮНЕСКО умумжаҳон мероси объектлари рўйхатига киритилган. 2000 йилда Берген Европанинг маданий пойтахти деб эълон қилинган.

  • © Depositphotos / A1804

    Ольборг — Даниянинг Шимолий Ютландия марказида жойлашган шаҳар. Аҳолиси 104 885 киши. Жўғрофий жойлашуви туфайли Ўрта асрларда шаҳар энг муҳим бандаргоҳлардан бири бўлган бўлса, кейинчалик саноат марказига айланган.

  • © Sputnik / Alexey Vitvitsky

    Базель – бу Швейцария шимоли-ғарбида Рейн дарёси устида, Франция ва Германия чегараси яқинида жойлашган шаҳардир. Эски шаҳар юраги - Бозор майдони бўлиб, унда қизил қумдан барпо этилган XVI асрларга хос бозор идораси қад ростлаган.

  • Виктория — Канаданинг ғарбий чеккасидаги шаҳар. Британская Колумбия провинцияси пойтахти. Ванкувер оролининг жануби-шарқий чеккасида жойлашган.

  • Левен - Фламандский Брабант провинциясининг асосий шаҳри. Бельгиянинг университет марказларидан бири.

  • © Fotolia / Mihai-Bogdan Lazar

    Лозанна – Швейцариядаги Женева кўли ёқасида жойлашган шаҳар. Халқаро олимпия қўмитаси штаб-квартираси, шунингдек, Олимпия музейи ва парки ҳам шу ердан жой олган.