Монеты России

МБ Ўзбекистон халқаро захиралари қанчани ташкил қилишини маълум қилди

494
Ўзбекистон халқаро захиралари 2020 йил бошига нисбатан 5,4 миллиард АҚШ долларига ошиб, 1 сентябрь ҳолатига 34,6 миллиард АҚШ долларини ташкил этди.

ТОШКЕНТ, 26 сен - Sputnik. Ўзбекистон халқаро захиралари бўйича маълумот Халқаро валюта жамғармаси томонидан тасдиқланган методологияга мувофиқ шакллантирилади. Ушбу маълумотлар Марказий банк томонидан мунтазам равишда эълон қилинади.

Захиралар таркибига монетар олтин, чет эл валютаси, чет эл валютасидаги қимматли қоғозлар, ХВЖнинг маблағ жалб қилишга доир махсус ҳуқуқлари ва захира позицияси ҳамда халқаро стандартларга мувофиқ халқаро захиралар таркибига киритиладиган бошқа активлар киритилади.

Ўзбекистон халқаро захиралари 2020 йил бошига нисбатан 5,4 млрд. АҚШ долларига ёки 19 фоизга ошиб, 1 сентябрь ҳолатига 34,6 млрд. АҚШ долларини ташкил этди.

2020 йил бошидан COVID-19 падемияси оқибатида жаҳон иқтисодиётида инқирозли ҳолатларнинг кузатилиши олтин нархининг 30 фоизгача кескин ошишига сабаб бўлиб, август ойида ўзининг тарихий энг юқори даражасига етди. Олтин нархларидаги бундай кескин ошиш суръати фақатгина 2008 йилдаги молиявий инқироздан кейинги даврда кузатилган.

Мазкур қулай шароитдан келиб чиқиб, Марказий банк томонидан август ойининг ўзида 2,5 млрд. АҚШ доллари миқдорида олтин экспорти амалга оширилган. Таъкидлаш жоизки, бунда халқаро захиралар таркибидаги олтин миқдорининг камайиши билан бир вақтнинг ўзида валюта активларининг мос равишда ошиши кузатилади. Бу каби амалиёт захираларнинг умумий ҳажми ўзгаришига таъсир қилмайди.

2020 йилнинг ўтган 8 ойи таҳлил қилинадиган бўлса, Марказий банк томонидан 5,8 млрд. АҚШ доллари миқдоридаги олтин экспорти амалга оширилди. Мазкур валюта тушумининг асосий қисми мамлакатимизда фаолият юритувчи корхона ва ташкилотларга тижорат банклари орқали валюта биржаси савдоларида сотилади.

Қонунчиликка мувофиқ, Марказий банк Ўзбекистон Республикаси халқаро захираларини тўлдириш учун давлатнинг олтин сотиб олишга бўлган устувор ҳуқуқини амалга оширадиган давлат идораси бўлиб, мамлакатда ишлаб чиқариладиган олтиннинг асосий харидори ҳисобланади.

Марказий банк томонидан ишлаб чиқарувчи корхоналардан олтинни ҳарид қилишда тўловлар олтиннинг жаҳон бозорларидаги ўртача нархидан келиб чиққан ҳолда ҳар ойда миллий валютада тўлаб берилади. Ўз навбатида, мазкур маблағлар корхоналар томонидан бюджет олдидаги мажбуриятларни бажаришга ҳамда ишлаб чиқариш ва инвестицион фаолиятини амалга оширишга йўналтирилади.

Бунда Марказий банк томонидан олтиннинг миллий валютада сотиб олиниши иқтисодиётда пул массасининг ошишига ҳамда инфляция даражаси ўсиши хавфининг кучайишига таъсир этиши мумкин.

Шундан келиб чиқиб, 2017 йил сентябрь ойидан бошлаб пул-кредит сиёсатининг макроиқтисодий барқарорликни таъминлашдаги ролини ошириш мақсадида Марказий банк валюта бозорида “нейтраллик” тамойиллари асосида иштирок этади.

“Нейтраллик” тамойилига кўра, ишлаб чиқарувчи корхоналардан сотиб олинган олтин эквивалентидаги валюта маблағлари Марказий банк томонидан ички валюта бозорига йўналтирилади. Бунда қимматбаҳо металларни сотиб олиш натижасида муомалага чиқарилган пул маблағларининг иқтисодиётдаги пул-кредит шароитига таъсирини стерилизация қилиш мақсадида валюта сотиш ҳисобига муомаладан қайтариб олинади. Олтин ишлаб чиқарувчи давлатларда мазкур принципга амал қилиниши пул-кредит сиёсатининг таъсирчанлигини ошириш ва инфляциянинг жиловланишида муҳим аҳамият касб этади.

"Нейтраллик" тамойилининг қўлланилиши натижасида халқаро захиралардаги монетар олтиннинг улуши деярли ўзгаришсиз қолмоқда. Жумладан, олтиннинг улуши 2018 йил 1 январь ҳолатига 50 фоизни ташкил қилган бўлса, бу кўрсаткич 2020 йил 1 сентябрь ҳолатига 54 фоизга етди, дейилади хабарда.

494
Ровенская атомная электростанция в Кузнецовске, архивное фото

Атом энергетикаси соҳасидаги фаолиятни лицензияловчи Низом тасдиқланди

40
Ўзбекистон атом энергетикаси соҳасида ишлаётган корхоналар фаолиятини лицензиялаш тўғрисидаги Низом қабул қилинди.

ТОШКЕНТ, 30 окт - Sputnik. Ўзбекистон Ҳукуматининг 663-сонли қарори билан "Атом энергетикасидан фойдалариш соҳасидаги фаолиятни лицензиялаш тўғрисидаги низом" тасдиқланди. 

Унга кўра, атом энергиясидан фойдаланиш соҳасидаги фаолият Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси томонидан лицензияланади. Лицензия фақат юридик шахсларга белгиланган фаолият турларини амалга ошириш учун амал қилиш муддати чекланмаган ҳолда берилади.

Ушбу низом атом энергетикаси билан боғлиқ қуйидаги фаолият турларини лицензиялайди:

  • ядровий қурилмаларни ва сақлаш пунктларини барпо этиш, улардан фойдаланиш;
  • радиоактив моддалар, ядровий материаллар билан боғлиқ фаолиятни амалга ошириш;
  • радиоактив чиқиндиларни қайта ишлаш, ташиш ва сақлаш; 
  • атом энергетикасидан фойдаланиш объектларида илмий тадқиқот ўтказиш;
  • атом энергетикаси соҳасида кадрлар тайёрлаш, хизматлар кўрсатиш ва бошқалар;

Лицензия талабгорлари лицензия олиш учун Саноат хавфсизлиги давлат қўмитасига ариза билан мурожаат қилади. Ариза кўриб чиқилганлиги учун БҲМнинг 4 баравари миқдорида йиғим ундирилади.

Ариза олингандан бошлаб 30 кундан ортиқ бўлмаган муддатда (хавфсизликни асослаш экспертизасини ташкиллаштириш ва ўтказиш муддатлари бундан мустасно) лицензия бериш ёки уни рад этиш тўғрисида қарор қабул қилинади.

Лицензия бериш ёки уни рад этиш тўғрисида қарор хавфсизликни асослаш экспертизасини якунланган кундан бошлаб 10 кун мобайнида қабул қилинади. Лицензия берилгани учун БҲМнинг 10 баравари миқдорида давлат божи ундирилади.

40
Штаб-квартира Всемирного банка

Жаҳон банки инновацияларни ривожлантириш учун Ўзбекистонга 50 млн доллар ажратди

46
Жаҳон банки Ижрочи директорлар кенгаши Ўзбекистондаги инновациялар тизимини модернизация қилиш учун 50 млн доллар ажратишни маъқуллади.

ТОШКЕНТ, 29 окт — Sputnik. Жаҳон банки Ижрочи директорлар кенгаши “Ўзбекистонда миллий инновацион тизимни модернизация қилиш” лойиҳасини амалга ошириш учун 50 млн доллар миқдорида маблағ ажратишни маъқуллади. Бу ҳақда банкнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси маълум қилди.

Таъкидланишича, лойиҳа давлат илмий-тадқиқот институтлари (ИТИ) ва университетларда халқаро даражадаги тадқиқотларни ўтказишга ҳисса қўшади ва уларнинг иш натижаларини тижоратлаштиришга имкон беради.

Тадқиқот мавзулари қайта тикланадиган энергия манбалари, кам углеродли технологиялар, тиббиёт ва вирусология соҳасидаги турли мавзулар, шу жумладан COVID-19 ҳамда бошқа илм-фан ва технологияларнинг истиқболли йўналишлари бўйича бўлиши мумкин. Лойиҳа доирасида молиялаштириладиган тадқиқотлар натижалари бўйича халқаро эксперт журналларида 50 га яқин мақолаларни нашр этиш режалаштирилган.

Бундан ташқари, маҳаллий фирма ва компаниялар маҳаллий ҳамда халқаро бозорларда талабга жавоб берадиган янги ёки мавжуд инновацион маҳсулотлар ва хизматларнинг стартап ва илмий-тадқиқот ишларига сармоя киритиш учун 30 га яқин грант олишлари мумкин. Масалан, улар тиббиёт, фармацевтика ва биотехнологик маҳсулотлар ва хизматларни ишлаб чиқаришда, шунингдек илм-фан ва технологиянинг бошқа истиқболли йўналишларида лойиҳаларни молиялаштиришга ариза топширишлари мумкин бўлади.

Лойиҳа доирасида алоҳида илмий-тадқиқот институтлари инфратузилмаси ва лабораторияларини модернизация қилишга маблағлар ажратилади, уларнинг рўйхати тегишли ташкилотларнинг эҳтиёжларини ҳар томонлама баҳолагандан сўнг Инновацион ривожланиш вазирлиги томонидан тасдиқланади.

Шунингдек, лойиҳа маблағлари Ўзбекистонда илмий-тадқиқот ва инновацияларни тижоратлаштиришни тартибга солиш учун зарур бўлган қонунчилик базасини тайёрлашга ҳамда ушбу соҳаларда тегишли институционал ислоҳотларни ўтказишга сарфланади.

46
Теглар:
Жаҳон банки, Ўзбекистон
Национальная валюта Узбекистана — сум

Айрим транспорт воситаларидан утилизация йиғими ундирилмайди

46
Айрим транспорт воситаларидан 2022 йил 31 декабрга қадар утилизация йиғими ундирилмайди. Ҳукумат қарори қабул қилинди.

ТОШКЕНТ, 30 окт — Sputnik. “Коронавирус пандемияси даврида ташқи иқтисодий фаолият, туризм ва қурилиш соҳаларини қўллаб-қувватлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ҳукумат қарори қабул қилинди.

Қарорга кўра, 2022 йил 31 декабргача қуйидагиларга утилизация йиғимининг ноль ставкаси қўлланилади:

- юк ташиш учун мўлжалланган шатакчи автомобиллар (ТИФ ТН коди 8701 20, ишлаб чиқарилганига 4 йилдан ошганлари бундан мустасно), шунингдек, тиркамалар ва ярим тиркамалар (ТИФ ТН кодлари 8716 31, 8716 39, ишлаб чиқарилганига 5 йилдан ошганлари бундан мустасно);

- юк ташиш учун мўлжалланган янги транспорт воситалари (ТИФ ТН кодлари 8704 22, 8704 23) ҳамда махсус мўлжалланган янги транспорт воситалари (ТИФ ТН коди 8705 10, 8705 40, 8705 90);

- ҳайдовчи билан бирга 10 ва ундан ортиқ йўловчиларни ташиш учун мўлжалланган транспорт воситалари (ТИФ ТН коди 8702, ишлаб чиқарилганига 4 йилдан ошганлари бундан мустасно).

Шунингдек, эндиликда давлатлараро, ҳукуматлараро, халқаро ташкилотлар йўналишлари бўйича хайрия ёрдами мақсадларида олиб кириладиган транспорт воситаларига ҳам утилизация йиғими ундирилмайди.

46