Головное сооружение Фархадской гидроэлектростанции (ГЭС).

Пандемия вақтида электр энергияси танқис бўлдими вазирлик жавоби

108
(Янгиланган 11:02 30.07.2020)
Электр энергияси етказиб бериш узулуксиз бўлиши учун, асосийси – энергия ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш ўртасидаги мувозанатни сақлашдир.  

ТОШКЕНТ, 30 июл – Sputnik. Маълумки, пандемия вақтида дунёнинг кўплаб мамлакатларида бўлгани каби Ўзбекистонда ҳам кўплаб корхоналар ўз фаолиятини тўхтатишга мажбур бўлишди, шунингдек жамоат транспорти оммавий кўнгилочар масканлар ишламади. Ушбу вазият электр энергетикаси таъминотига қандай таъсир қилганини билиш мақсадида Sputnik мухбири Энергетика вазирлигига мурожаат қилди.

Савол. - Пандемия даврида электрэнергия танқис бўлдими ёки аксинча, унинг истеъмоли камайиб ва шунга мос равишда электр энергияси ортиб қолиши кузатилдими? Ушбу тафовутни қандай ҳал қилмоқдасиз, ва бу туфайли қўшни давлатларга экспортни кўпайтириш ёки электр энергиясини ишлаб чиқаришни қисқартириш режалари борми?

Жавоб. - Пандемия даврида, кўплаб ижтимоий объектлар ва баъзи бизнес тузилмалари ишламаётганига қарамай, мамлакатда электр энергияси истеъмоли ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 5 фоизга ошди. Бу кўп жиҳатдан янги ишлаб чиқариш объектларининг фойдаланишга топширилиши ва аҳоли турмуш даражаси ўсиши муносабати билан мамлакатнинг электр энергиясига бўлган талаби йилдан-йилга ўсиб бориши билан изоҳланади.

Шу билан бирга, истеъмолнинг ўсиши истиқболларидан келиб чиққан ҳолда мамлакатнинг энергетика тизими доимий равишда ишлаб чиқариш қувватини оширмоқда, бу эса пандемиянинг қийин шароитида мамлакат аҳолиси ва фаолият юритаётган хўжалик юритувчи субъектларни барқарор электр энергия билан таъминлаш имконини берди.

Шуни ҳам таъкидлаш керакки, "Обод қишлоқ", "Обод маҳалла" каби давлат дастурларини амалга ошириш, шунингдек, мамлакат бўйлаб куз-қиш мавсумига тайёргарлик кўриш, режа асосида электр таъминоти тизимини таъмирлаш, модернизация ва реконструкция қилиш ишлари доимий равишда олиб борилмоқда. Ушбу режалаштирилган тадбирларни амалга оширишда, хавфсизлик техникасига риоя қилиш мақсадида қувват манбаи электр тармоғидан вақтинча ўчирилиб туриши мумкин.

Асосийси – мувозанатни сақлаш

Таъкидлаш керакки, электр энергияси ишлаб чиқарилганидан кейин дарҳол ва бир онда (миллисекунд ичида) истеъмол қилиниши керак бўлган маҳсулотдир. Электрэнергияни биронта идишга захирага олиб бўлмайди.

Бу шуни англатадики, электр энергиясини ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш ўртасидаги энергетик мувозанат мунтазам равишда сақланиб туриши керак. Ушбу ноёб ҳусусият истеъмолчиларга юқори сифатли электр энергиясини узлуксиз етказиб бериш ва энергетика тизимининг узлуксиз ишлашини таъминлаш нуқтаи назаридан жуда муҳимдир. Бошқача қилиб айтганда, мувозанатни сақлаш тизимнинг ишончли ишлаши кафолати ҳисобланади.

Шу муносабат билан электр энергияси баланси Диспетчерлик маркази томонидан бошқарилади, у электрстанциясига маълум бир вақтда керак бўладиган электр энергиясини буюртма қилади. Буюртмага асосан маълум миқдорда электр энергияси ишлаб чиқарилади.

Электр энергияси истеъмоли ва ишлаб чиқариш ўртасидаги аниқ мувозанатни сақлаш, ҳатто ривожланган мамлакатларнинг замонавий энергия тизимлари учун ҳам, айниқса талаб кескин ўсадиган даврларда (иссиқ ёз ёки совуқ қишда) жиддий масала бўлиб қолади.

Айнан шу жиҳат мамлакат бўйлаб истеъмолчиларга таъсир кўрсатиши мумкин бўлган йирик авариялар ва электр узилишларининг олдини олиш учун электр таъминотига маълум чекловларни жорий этишни тақозо этади. Диспетчерлик маркази томонидан энергия тизимида ўз вақтида мувозанат таъминланмаганлиги ва шунга мос равишда тармоқдаги "кучланиш"нинг кўпайиши катта аварияларга ва катта ҳудудларга электр энергиясини етказиб беришда узилишларга олиб келиши мумкин.

Шунингдек, ушбу ёз мавсумида Ўрта Осиё мамлакатларида кузатилган сувнинг камлиги сабабли, Ўзбекистондаги ГЭСларда электр энергиясини ишлаб чиқариш деярли 1,5 баравар камайди. Шунингдек, жорий йилнинг 16 июлидан Ўзбекистон Тожикистондан электр энергиясини импорт қилишни сезиларли даражада камайтирди. Шундай қилиб, мавжуд бўлган барча шароитлар, шу жумладан иқлим шароитлари ҳам, барқарор энергия таъминоти учун зарур бўлган мувозанатни сақлаш тушунчасига киради.

108
Рабочие на стройплощадке

Қурилиш ва “яширин иқтисодиёт”: ҳуқумат қарори лойиҳаси тайёрланди

141
“Қурилиш соҳасида “яширин иқтисодиёт”ни қисқартириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ҳукумат қарори лойиҳаси тайёрланди.

ТОШКЕНТ, 29 окт — Sputnik. “Қурилиш соҳасида “яширин иқтисодиёт”ни қисқартириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ҳукумат қарори лойиҳаси умумий муҳокамага қўйилди.

Қурилиш ташкилотлари томонидан ўз яширин фаолиятини ихтиёрий равишда қонунийлаштириши учун 2020 йил 1 декабрдан қуйидаги рағбатлантириш механизмлари жорий қилиш таклиф этилмоқда:

а) норасмий бандлик ҳолатлари кузатилмаган ёки яширин фаолиятни тўлиқ бартараф этган қурилиш ташкилотлари реестри юритилади.

Реестрга кирган қурилиш ташкилотларга қурилиш объектларида бажарилган ишлар учун буюртмачи томонидан маблағ ажратилгунга қадар даромад ва иш ҳақидан бўлган солиқларни тўлаш муддатини мутаносиб равишда узайтиришга рухсат этилади.

б) ўрганиш жараёнида нолегал ходимларни расмийлаштирган қурилиш ташкилотига уларнинг касбий малакасини ошириш, меҳнат муҳофазаси қоидаларига ўргатиш ва шахсий ҳимоялаш воситаларини харид қилиш учун Бандликка кўмаклашиш давлат жамғармаси маблағлари ҳисобидан субсидия берилади. Бунда:

субсидия касбий малакани ошириш учун ҳар бир ходим учун 6 ой муддатгача ҳар ойда базавий ҳисоблаш миқдорининг 4 баравари миқдоригача, меҳнат муҳофазаси қоидаларига ўргатиш ва шахсий ҳимоялаш воситаларини харид қилиш учун бир марта базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 баравари миқдоригача берилади;

ишчи гуруҳлар томонидан аниқланган норасмий ишлаётган ходимларга уларни касбга ўқитиш, қайта ўқитиш, малакасини ошириш учун касб-ҳунарга ўқитиш марказларига йўлланма берилади, бунда иш берувчи томонидан ушбу ходимларни ўқишдан кейин расмий равишда ишга олиш бўйича кафолати олинади.

в) қурилиш ташқилотлари томонидан 2020 йил 1 декабрга қадар ишчиларга норасмий иш ҳақи тўланган холатлар юзасидан ҳуқуқий чоралар қўлланилмайди ва юзага келиб чиқиши мумкин бўлган ҳар қандай солиқ ва мажбурий тўловлардан воз кечилади, бир йил ичида ишчиларига норасмий иш ҳақи тўланган холатлар аниқланган қурилиш ташкилотлар бундан мустасно.

Қурилиш ташкилотларига айрим қурилиш ишлари турлари бўйича ўзини ўзи банд қилган шахсларни хизмат кўрсатиш шартномаси асосида жалб этишга рухсат бериш кўрсатилмоқда.

Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги ва суғурта компаниялари томонидан иш берувчилар, шу жумладан қурилиш ташкилотлари ўз фуқаролик жавобгарликларини мажбурий суғурта қилганлигини биргаликда мониторинг қилиш тажрибаси жорий этиш таклиф қилинмоқда.

Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги Давлат солиқ қўмитаси билан биргаликда икки ой муддатда фаолиятида ходимлар сонини яшириш аниқланган ҳолатлари бўйича мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма беш бараваридан эллик бараваригача, худди шундай ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо чораси қўлланилганидан кейин бир йил давомида такрор содир этилган бўлса, мансабдор шахсларга эллик бараваридан юз бараваригача миқдорда жарима солинишини назарда тутувчи таклифлар ишлаб чиқиш режалаштирилган.

141
Двери СИЗО

Фарғонада тилла тақинчоқларни ўғирлаган аёллар жиноий уюшмаси қўлга олинди

170
(Янгиланган 19:13 29.10.2020)
Кундуз куни уч аёл бировнинг хонадонига кириб, 56 миллион 100 минг сўмлик тилла тақинчоқларини ўғирлаб кетишган

ТОШКЕНТ, 29 окт - Sputnik. Учкўприк туманида хонадондан 56,1 миллион сўмлик тилла-тақинчоқларни ўғирлаган аёллар аниқланди, деб хабар беради Фарғона вилояти ИИБ ахборот хизмати.

Хабарда айтилишича, Фарғона вилояти Учкўприк туманидаги қишлоқларнинг бирида яшовчи фуқаро ИИБга мурожаат қилиб, 17 октябрь куни кундузи номаълум шахс уйига кириб, ётоқхонасидаги жавондан қиймати 56 миллион 100 минг сўмлик тилла тақинчоқларини ўғирлаб кетганини маълум қилган.

Мазкур ҳолат юзасидан Учкўприк тумани ИИБ ҳузуридаги тергов бўлими томонидан Жиноят кодексининг 169-моддаси 2-қисми "б,г" банди (ўғирлик) билан жиноят иши қўзғатилган.

Олиб борилган тезкор қидирув ҳаракатлари давомида ушбу жиноятни Қ.Ш., Ҳ.Н., ва М.М. исмли аёллар содир этганлиги аниқланган, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.

Жиноят кодексининг 169-моддаси 2-қисмида кўрсатилган жиноятни содир этган шахс беш йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади

170