Участники протестов на территории Рамаллы в Палестине против решения США о признании Иерусалима столицей Израиля

Қарсаклар ва ўқ товушлари. АҚШ ўз элчихонасини Қуддусга кўчириши нимаси билан хавфли

547
(Янгиланган 12:03 15.05.2018)
АҚШ ўз элчихонасини Қуддусга кўчириб, буни тантана билан нишонлаётган бир вақтда, фаластинликлар норозилик намойишларига чиқишмоқда. Душанба кечга томон келиб, тўқнашувларда 40дан ортиқ фаластинликлар, шу жумладан бир болакай ҳалок бўлди, 1,7 мингдан зиёди жароҳатланди

ТОШКЕНТ, 14 май — Sputnik, Мария Ефимова, Владимир Ардаев. Ўзининг 70 йиллигига Исроил давлати АҚШдан совға олди: Америка элчихонасини Тель-Авивдан Қуддусга кўчиришди. Тантанали маросимга океан ортидан басавлат меҳмонлар ташриф буюрдилар, Дональд Трамп барча йиғилганларни видеоалоқа орқали қутлади.

Ғазо сектори чегараларида эса бу вақтда ўз норозилигини билдираётган фаластинликлар ва Исроил кучлари ўртасида қонли тўқнашувлар давом этар эди — ҳалок бўлганлар сони қирқдан ошди.

Совғалар ва снарядлар алмашинуви

Маросимнинг кульминацион нуқтаси — Бош консуллик биноси ёзувининг алмаштирилиши бўлди. Эндиликда бу ерга элчи ўзининг ёрдамчилари билан жойлашади. Дипломатик миссиянинг асосий ходимлари Тель-Авивда қолади — тўлиқ кўчишга камида олти йил кетади.

Аммо шунга қарамай Исроилда шоду-хуррамлик. Оқ уй раҳбарини жавоб совғаларга кўмиб ташлашди. Хусусан, Қуддуснинг "Бейтар" футбол жамоаси ўзини "Бейтар Трамп Қуддус", деб қайта номлади. Элчихона қароргоҳи рўбаросида миттигина — ўн квадрат метрдан ошмайдиган — Дональд Трамп номидаги скверга асос солишди.

Қуддусда расман АҚШ элчихонасини очишди

Ғазо сектори чегарасида эса Қуддусда рўй бераётган воқеалардан норози бўлган фаластинликлар фаоллашди. Ўн минглаб норози фуқаролар кўчаларга чиқдилар. Исроил ҳарбийларига қарата портловчи қурилмалар ва ёнадиган суюқлик солинган шиша идишлар улоқтирилди, автомобил шиналарига ўт қўйилди ва чегарадаги истеҳкомларни бузишга ҳаракат қилинди. Чегара бузилишидан ҳавотирланиб, Исроил Ғазо секторига иккита қўшимча пиёда ҳарбийлар бригадасини юборди ва яна бирини Иордан дарёси Ғарбий соҳилига йўллади. Намойишларнинг энг фаол иштирокчиларига қарата аёвсиз ўт очилди. 

Душанба кечгача ушбу тўқнашувларда 40дан ортиқ фаластинликлар, шу жумладан бир болакай ҳалок бўлди. 1,7мингдан зиёди жароҳатланди.

Қуддуснинг ўзида вазият нисбатан осуда кечди. "Кўчада одамлар унчалик кўп эмас, барча элчихона очилиши маросимини ойнаи-жаҳон қаршисида ўтириб кузатмоқда. Ҳеч қандай намойиш бўлгани йўқ. Табиийки, хавфсизлик чоралари кучайтирилган. Бу кунга жуда яхши тайёргарлик кўришган", — деб ҳикоя қилди Исроил Бош вазирининг собиқ маслаҳатчиси Бенни Брискин.

Бу Трампга нега керак

Элчихона релокацияси ҳақидаги қарор АҚШ конгресси томонидан 1995 йилда қабул қилинган, аммо Қуддуснинг низоли мақоми ва араб-мусулмон дунёси билан кечаётган мураккат муносабатлар туфайли шу пайтгача Америка президентлари бу қарор ижросини ортга суриб келаётган эдилар.

Дональд Трамп эса дипмиссия кўчирилишини ўзининг сайловолди дастурига киритган эди.

Россия кенгашининг халқаро масалалар бўйича бош директори (РСМД) Андрей Кортуновга кўра, Трамп бу ерда ўзининг ички сиёсий амбицияларини ҳаётга татбиқ этмоқда.

АҚШ президентлигига номзод Дональд Трамп, архив сурат
© Sputnik / Алексей Филиппов
"Трамп эришишга интилаётган ягона нарса, — бу олдинда турган парламент, ва сўнгра президент сайловлари олдидан ўз шахсий позициялари ва Республикачилар партиялари олдида турган позицияларни мустаҳкамлашдир. Бу эпатажлик ҳолати унга хос: у ҳеч қачон ўзининг мустақиллиги, фавқулоддалиги ва ўз олдига қўйган мақсадларида қатъиятли эканлигини намойиш этиш имкониятини қўлдан бой бермайди", — дейди РСМД раҳбари.

Дунё иккига бўлинди

Мусулмон давлатлари Оқ Уй раҳбарининг қарорини ўта салбий қабул қилдилар. Хусусан, Туркия президенти Ражаб Тойиб Эрдўғонга кўра эндликда Қўшма Штатлар Яқин Шарқдаги можароларда воситачи мақомини йўқотган. Эрон реакцияси ҳам ўта кескин бўлди. Айниқса, Фаластинда бу рўй бераётган воқеаларга ёндашув ўта оғриқли бўлди.

Ташқи ишлар вазири Риёд аль-Маликий РИА Новостига берган интервьюсида кенг кўламли тинч намойишларга тайёргарлик бораётгани ҳақида маълум қилди. Аммо Ғазодаги воқеалар фаластинликлар кайфияти тинчлик кайфиятидан анча йироқ эканлигини кўрсатмоқла.

Европа Иттифоқи ҳам ушбу масалада келишувга кела олмади. Бирлари дипмиссия релокацияси Яқин Шарқда вазиятни зиддийлаштиради ва исроил-фаластин жараёнини тинчлантиришни янада қийинлаштиради, деса, бошқалари Трамнинг қатъиятини олқишламоқда. Исроил ТИВ вакили Эммануэль Нахшоннинг сўзларига кўра, бугунги кунла камида учта давлат Вашингтонга тақлид қилишга тайёр.

547
Теглар:
Фаластин, Қуддус, Исроил, АҚШ
Мавзу:
АҚШ ўз элчихонасини Қуддусга кўчиргани туфайли юзага келган норозиликлар (24)

Космосдан ҳужум: Апофис астероиди Ерга қулаши мумкинми?

311
Бугунги кунда Апофис астероиди 8 йил ичида энг яқин масофага Ерга яқинлашади. Бу олимларга унинг орбита параметрларини аниқлаштиришга, унинг нимадан иборатлигини тушунишга имкон беради.

ТОШКЕНТ, 5 мар — Sputnik. Бугунги кунда Апофис астероиди 8 йил ичида энг яқин масофага Ерга яқинлашади. Бу олимларга унинг орбита параметрларини аниқлаштиришга, унинг нимадан иборатлигини тушунишга имкон беради. Бундай маълумотлар 2029 ва 2068 йилларда Ер билан тўқнашув эҳтимолини рад этиш ёки тасдиқлаш учун зарур. Апофиснинг сайёрага қулаши ҳалокатли оқибатларга олиб келиши мумкин. РИА Новости хабарига асосан.

2004 йилда Сонора чўлида (Аризона, АҚШ) жойлашган Китт-Пик миллий расадхонаси ходимлари Ерга нисбатан яқин бўлган номаълум астероидни аниқлашди. Ёмон об-ҳаво ва техник муаммолар астероидни яхшилаб кўриб чиқишни қийинлаштирди. Бироқ, бу самовий жисмнинг диаметри тахминан 400 метр эканлигини маълум бўлди.

Бир неча ойдан сўнг, Сайдинг-Спринг расадхонаси (Австралия) мутахассислари астериодни ўрганиб чиқди. Улар америкалик ҳамкасбларининг маълумотларини тасдиқлади ва орбита параметрларини аниқлади.

Декабрда, маълумотларни таҳлил қилгандан сўнг, NASA Ерга яқин объектларни ўрганиш маркази мутахассислари ҳисоблаб чиқдилар: Ер билан тўқнашув эҳтимоли тахминан 2 фоизни ташкил қилади ва табиий офатнинг тахмин қилинган санаси 2029 йил 13 апрел. 2004 MN4 астероиди (кейинчалик қадимги Миср зулмат ва ёвузлик худоси шарафига Апофис деб номланди) - астрономик объектга Турин шкаласи бўйича 4 балла берилган.

Кузатувлар туфайли олимлар деярли ҳар ҳафта потенциал хавфли объектларни аниқлайди. Уларнинг орбиталари сайёра орбитасини кесиб ўтади ва шунинг учун тўқнашув эҳтимоли жуда кичик. Апофис кашф этилганидан бери 20 мингга яқин бундай осмон жисмлари - астероидлар ва кометалар аниқланди. Бироқ, Апофис ҳануз энг жиддий таҳдидлардан бири ҳисобланади.

311
Теглар:
NASA (АҚШ аэронавтика ва космикни ўрганиш миллий идораси), Россия, АҚШ, Астероид, Қуёш, Ой, космос

Европа Иттифоқи “Спутник V” вакцинаси экспертизасини бошлади

404
Европада Россиянинг коронавирусга қарши “Спутник V” вакцинасининг экспертизаси бошланди. Ҳозирча ЕИнинг икки мамлакати EMA маъқуллашини кутиб ўтирмасдан вакцинани рўйхатдан ўтказган.

ТОШКЕНТ, 4 мар — Sputnik. Европа дори воситалари агентлиги (ЕМА) Россиянинг коронавирусга қарши “Спутник V” вакцинасининг рўйхатга олинган ҳужжатларининг экспертизасини бошлади. Бу ҳақда Россия тўғридан-тўғри инвестициялар жамғармаси хабар қилди.

Қарор катталарда ўтказилган лаборатория ва клиник тадқиқотлар натижаларини инобатга олган ҳолда қабул қилинган.

“EMA “Спутник V” вакцинасининг ЕИ томонидан ўрнатилган самарадорлик, хавфсизлик ва сифат бўйича стандартларга мос келишини баҳолайди”, - дейилган хабарда.

“Спутник V” дунёда фойдаланишга рухсат берилган коронавирусга қарши дунё вакциналарининг етакчи учлигига киради. Вакцинани рўйхатдан ўтказган 42 та мамлакатнинг жами аҳолиси 1,1 миллиарддан зиёдни ташкил этади. ЕИнинг икки мамлакати EMA маъқуллашини кутиб ўтирмасдан уни рўйхатдан ўтказди. Венгрия ва Словакия ҳукумати шундай қарор қабул қилди. Февраль охирида Чехия президенти Милош Земан ҳам мамлакатга “Спутник V”ни етказиб беришни сўраганди.

404
Теглар:
Европа дори воситалари агентлиги (ЕМА), вакцина, Спутник V, Россия тўғридан-тўғри инвестициялар жамғармаси, Европа Иттифоқи

Ўзбекистон ҳаётида аёллар ҳиссаси

0
Ўзбекистон ижтимоий ва иқтисодий ҳаётида аёллар ҳиссаси йил сайин ортиб бормоқда. Бошқарув тизимида аёллар ишлаётган корхоналар улуши 26%дан ошган. 
© Sputnik

Бугунги кунда Ўзбекистонда 17 миллиондан ортиқ аёллар яшайди. Сўнгги йилларда аёллар ўртача умр давомийлиги ўсиб, ўртача 77,4 ёшни ташкил қилди. 

Айтиш жоизки, соғлиқни сақлаш ва таълим соҳалари, маошлар нисбатан паст бўлишига қарамасдан, аёлларнинг фидокорона меҳнати туфайли муваффақиятли кун кечирмоқда. Ушбу соҳаларда банд бўлган фуқароларнинг 75%дан ортиғи аёллардир. Хизмат кўрсатиш ва савдо соҳаси ходимларининг ҳам ярмидан кўпи аёллардир.  

Ўзбекистонда сўнгги йилларда яққол кўзга ташланаётган тенденциялардан бири бу - бошқарув соҳаларида аёллар сони ошиб бораётганидир. Статистик маълумотларга кўра, аёллар таъсисчи бўлган хусусий фирмалар улуши 24 %дан ва бошқарув тизимида ишлаётган корхоналар улуши 26%дан ошган. Шунингдек Олий Мажлис палаталарида ҳам аёллар улуши 24 (Сенат) ва 33(Қонунчилик палатаси) фоизни ташкил қилмоқда. 

Батафсил инфографикамизда танишинг.

0